Gen PRRT2

Một đột biến gen PRRT2 gây ra đau nửa đầu liệt nửa người di truyền (familial hemiplegic migraine). Biểu hiện lâm sàng bao gồm các cơn đau nửa đầu và giai đoạn thoáng qua. Trong giai đoạn này, người bệnh sẽ có triệu chứng tê liệt tạm thời hoặc liệt nửa người xuất hiện trước khi cơn đau đầu chính xảy ra. Chúng thường hình thành trong vòng vài phút và kéo dài khoảng một giờ.

Đột biến gen PRRT2 gây ra đau nửa đầu liệt nửa người di truyền chèn thêm một nucleotide cytosine vào vị trí 649 trên gen PRRT2 (649dupC). Đột biến này tạo ra protein ngắn bất thường và dễ phân hủy nên người bệnh thiếu protein PRRT2. Số lượng protein này giảm ảnh hưởng đến hoạt động của các kênh ion và phức hợp SNARE. Do đó, chúng tạo ra tín hiệu bất thường giữa các tế bào thần kinh, dẫn đến chứng đau đầu dữ dội đặc trưng.

Đột biến gen PRRT2 gây ra rối loạn vận động cấp tính do cử động di truyền (familial paroxysmal kinesigenic dyskinesia). Bệnh xảy ra khi người bệnh chuyển động đột ngột như đứng dậy nhanh hoặc bị giật mình, họ co giật hoặc rung lắc cơ thể không tự chủ.

Đột biến 649dupC trên gen PRRT2 được mô tả phía trên là dạng phổ biến nhất của rối loạn vận động cấp tính do cử động di truyền. Đột biến này tạo ra protein ngắn bất thường và dễ phân hủy. Do đó, người bệnh có ít protein PRRT2 hơn bình thường. Số lượng protein này giảm làm thay đổi hoạt động của kênh ion và quá trình hình thành phức hợp SNARE, dẫn đến mất cân bằng hoạt động giải phóng chất dẫn truyền thần kinh. Tế bào thần kinh hoạt động bất thường gây ra những dấu hiệu và triệu chứng đặc trưng.

Đột biến gen PRRT2 cũng gây ra nhiều bệnh lí về thần kinh khác như co giật lành tính sơ sinh (Benign Familial Infantile Seizures - BFIS) và co giật, múa vờn sơ sinh (Infantile Convulsions and Choreoathetosis - ICCA).

Biểu hiện lâm sàng của BFIS là các đợt co giật tái phát trên trẻ sơ sinh. Các đợt co giật này thường kết thúc khi trẻ lên 2 tuổi. Đối với ICCA, trẻ biểu hiện các đợt co giật tái phát giống như BFIS và các triệu chứng tương tự rối loạn vận động cấp tính do cử động di truyền.

Đột biến 649dupC trên gen PRRT2 được mô tả phía trên cũng có thể gây ra BFIS và ICCA. Người ta chưa rõ tại sao đột biến này có thể phát triển thành nhiều dạng bệnh lí thần kinh trên những người khác nhau. Một số gia đình mang đột biến 649dupC trên gen PRRT2, mỗi thành viên có thể phát triển các bệnh lí khác nhau. Ví dụ, một người có thể đau nửa đầu liệt nửa người di truyền và người còn lại bị rối loạn vận động cấp tính do cử động di truyền.

Người ta cho rằng đau nửa đầu liệt nửa người di truyền, rối loạn vận động cấp tính do cử động di truyền, BFIS và ICCA có thể là các triệu chứng của một phổ bệnh thần kinh chưa được biết.

Ngoài ra, đột biến gen PRRT2 có liên quan đến rối loạn vận động cấp tính khi ngủ (paroxysmal hypnogenic dyskinesia) hoặc thất điều theo từng đợt (episodic ataxia). Tuy nhiên, một cá nhân có thể biểu hiện triệu chứng chồng lấp của nhiều bệnh lí thần kinh được mô tả phía trên do ảnh hưởng của cùng đột biến 649dupC. Ngoài ra, tương tác giữa gen và môi trường cũng góp phần quyết định kiểu biểu hiện bệnh lí của mỗi người. Các yếu tố như căng thẳng, nhiễm trùng, hoặc thiếu ngủ có thể kích hoạt hoặc khiến triệu chứng bệnh nghiêm trọng hơn.