Gen TH nằm trên nhiễm sắc thể 11, cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme tyrosine hydroxylase. Enzyme này chủ yếu hoạt động trong hệ thần kinh.
Chức năng chính
Enzyme tyrosine hydroxylase có vai trò quan trọng đối với chức năng bình thường của hệ thần kinh. Nó tham gia vào bước đầu tiên của quá trình tạo ra catecholamine—nhóm chất truyền tín hiệu hóa học.
Catecholamine tham gia hệ thần kinh tự chủ dưới vai trò kiểm soát những hoạt động vô thức bao gồm điều hòa huyết áp và nhiệt độ cơ thể. Khi đối mặt với căng thẳng về thể chất hoặc cảm xúc, cơ thể giải phóng catecholamine để đáp ứng. Ngoài ra, catecholomine còn truyền tín hiệu từ tế bào não đến những tế bào khác trong cơ thể.
Enzyme tyrosine hydroxylase tham gia vào quá trình biến đổi axit amin tyrosin thành L-DOPA. Sau đó, L-DOPA biến đổi thành dopamine. Dopamine sau đó tạo ra các catecholamine khác bao gồm norepinephrine và epinerphrine.
Đột biến gây bệnh
Loạn trương lực cơ đáp ứng Dopa
Đột biến gen TH gây ra bệnh loạn trương lực cơ đáp ứng Dopa do thiếu TH—một dạng thuộc bệnh loạn trương lực cơ đáp ứng Dopa. Dấu hiệu của bệnh gồm co cơ không chủ đích (loạn trương lực cơ), run và mất kiểm soát hành động. Người bệnh thường sử dụng thuốc L-Dopa để điều trị và cải thiện những triệu chứng này.
Phần lớn đột biến gen TH thay đổi một số axit amin của gen tyrosine hydroxylase nên enzyme tyrosine hydroxylase giảm hoạt động. Do đó, lượng dopamine tạo ra giảm và dẫn đến những triệu chứng liên quan đến vận động của người bệnh.
Loạn trương cơ đáp ứng Dopa do các đột biến gen TH gây ra thuộc dạng nhẹ của bệnh thiếu tyrosine hydroxylase.
Xem thêm Loạn trương lực cơ đáp-ứng-dopaThiếu tyrosine hydroxylase
Nhiều đột biến gen TH gây ra thiếu tyrosine hydroxylase. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến khả năng vận động và có nhiều mức độ nghiêm trọng khác nhau. Đột biến gen TH khiến enzyme giảm hoạt động, do đó, lượng dopamine, norepinephrine và epinephrine trong cơ thể giảm. Những catecholamine này rất cần thiết để duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Người thiếu tyrosine hydroxylase biểu hiện các triệu chứng liên quan đến vận động và hệ thần kinh do những thay đổi về nồng độ của các chất trên.
Nhìn chung, mức độ nghiêm trọng của bệnh không thể được chẩn đoán dựa trên đột biến gen. Tuy nhiên, triệu chứng của đa số bệnh nhân mang đột biến xảy ra tại vùng kiểm soát hoạt động của gen (vùng promotor) ít nghiêm trọng hơn.
Các tên gọi khác
- DYT5b
- TYH
- tyrosine 3-monooxygenase
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. CentoScreen. Retrieved August 19, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gtr/tests/600663/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. TYROSINE HYDROXYLASE; TH. Retrieved August 19, 2024 from https://omim.org/entry/191290
- U.S. National Library of Medicine. TH gene. Retrieved August 19, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/th/