Gen CYP21A2 nằm trên nhiễm sắc thể 6, cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme 21-hydroxylase thuộc họ enzyme cytochrom P450. Enzyme cytochrom P450 tham gia vào nhiều hoạt động trong cơ thể, vd hỗ trợ các phản ứng phân hủy thuốc, giúp sản xuất cholesterol, một số hormone và chất béo (lipid).
Chức năng chính
Enzyme 21-hydroxylase hiện diện trong tuyến thượng thận—cơ quan nằm phía trên thận và sản xuất các loại hormone điều chỉnh nhiều chức năng thiết yếu trong cơ thể. 21-hydroxylase sản xuất hormone cortisol và aldosterone. Cortisol duy trì lượng đường trong máu, bảo vệ cơ thể khỏi căng thẳng và ức chế viêm nhiễm. Aldosterone đôi khi được gọi là hormone giữ muối, bởi vì nó điều chỉnh lượng muối được giữ lại tại thận. Lượng muối được giữ lại ảnh hưởng đến mức chất lỏng trong cơ thể và huyết áp.
Đột biến gây bệnh
Thiếu men 21-hydroxylase
Hơn 100 đột biến gen CYP21A2 gây ra tình trạng thiếu men 21-hydroxylase (21-hydroxylase deficiency). Một số đột biến trong số này xảy ra do chuyển đoạn giữa gen CYP21A2 và một đoạn ADN tương tự gần đó nhưng không có chức năng (pseudogene). Đoạn pseudogene chứa lỗi, do đó khi được đưa vào gen CYP21A2, nó sẽ phá vỡ cách sử dụng hướng dẫn của gen để tạo ra protein. Các đột biến khác thay đổi axit amin trong enzyme 21-hydroxylase hoặc xóa hay chèn các đoạn ADN trong gen CYP21A2.
Có ba dạng thiếu 21-hydroxylase. Người bệnh dạng lãng-phí-muối (salt-wasting type) mang đột biến CYP21A2 dẫn đến một phiên bản enzyme hoàn toàn không hoạt động. Người bệnh dạng nam hóa đơn giản (simple virilizing type) mang đột biến gen CYP21A2 cho phép sản xuất enzyme kém hoạt động. Người bệnh dạng không-cổ-điển mang đột biến CYP21A2 dẫn đến giảm số lượng enzyme nhưng vẫn nhiều hơn các dạng khác. Tất cả các dạng thiếu 21-hydroxylase đều cản trở quá trình sản xuất cortisol và aldosterone. Thay vào đó, những chất thường được sử dụng để sản xuất các hormone này lại tích tụ trong tuyến thượng thận, sau đó chúng được chuyển thành androgen—hormone sinh dục nam. Dư thừa hormone nam khiến quá trình phát triển giới tính diễn ra bất thường.
Xem thêm Thiếu men 21-hydroxylaseCác tên gọi khác
- CA21H
- CAH1
- CP21A_HUMAN
- CPS1
- CYP21
- CYP21B
- Cytochrome P450 Family 21 Subfamily A Polypeptide 2
- Cytochrome P450 XXI
- cytochrome P450, family 21, subfamily A, polypeptide 2
- cytochrome P450, subfamily XXIA (steroid 21-hydroxylase, congenital adrenal hyperplasia), polypeptide 2
- Cytosteroid 21-Monooxygenase
- P450c21B
- steroid 21-hydroxylase
- steroid 21-monooxygenase
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. CYP21A2 cytochrome P450 family 21 subfamily A member 2 [Homo sapiens (human)]. Retrieved February 24, 2023 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/1589/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. ADRENAL HYPERPLASIA, CONGENITAL, DUE TO 21-HYDROXYLASE DEFICIENCY. Retrieved February 24, 2023 from https://omim.org/entry/201910
- National Library of Medicine. CYP21A2 gene. Retrieved February 24, 2023 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/cyp21a2/