Gen FANCG nằm trên nhiễm sắc thể 9, cung cấp hướng dẫn tạo ra một protein tham gia vào quá trình tế bào được gọi là chu trình thiếu máu Fanconi (FA). Chu trình FA được bật (kích hoạt) khi quá trình tạo bản sao mới của ADN bị gián đoạn do ADN hư hỏng. Chu trình FA đáp ứng đăc biệt với một loại tổn thương ADN được gọi là liên kết chéo (ICL), xảy ra khi hai nucleotide trên các sợi ADN đối diện được gắn hoặc liên kết với nhau một cách bất thường, làm ngừng quá trình sao chép. ICL có thể được gây ra bởi sự tích tụ các chất độc hại được tạo ra trong cơ thể hoặc do điều trị bằng một số loại thuốc điều trị ung thư.
Chức năng chính
Protein FANCG là một trong một nhóm protein được gọi là phức hợp lõi FA, bao gồm tám protein FA và hai protein liên quan đến bệnh thiếu máu Fanconi (FAAP). Phức hợp này kích hoạt hai protein FANCD2 và FANCI bằng cách gắn một phân tử đơn lẻ gọi là ubiquitin vào mỗi một trong số chúng (quá trình gọi là monoubiquitination). Hai protein này hoạt hóa gắn với nhau để tạo thành phức hợp protein ID, thu hút các protein sửa chữa đến khu vực ADN hư hỏng để quá trình sao chép có thể tiếp tục.
Đột biến gây bệnh
Thiếu máu Fanconi
Hơn 50 đột biến trên gen FANCG đã được tìm thấy là nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu Fanconi, đặc trưng bởi sự suy giảm chức năng tủy xương, tăng nguy cơ ung thư và các bất thường về thể chất. Khoảng 10% các trường hợp thiếu máu Fanconi là do đột biến trên gen FANCG. Đột biến ở gen này thường gây thiếu hụt tế bào máu trầm trọng hơn so với đột biến ở các gen khác.
Các đột biến trên gen FANCG dẫn đến một phức hợp lõi FA không có chức năng, làm đình trệ toàn bộ chu trình FA. Kết quả là tổn thương ADN không được sửa chữa hiệu quả và ICL tích tụ theo thời gian. Các ICL làm ngưng trệ quá trình sao chép ADN nên tế bào không thể tạo ra các phân tử ADN mới hoặc tế bào phát triển không kiểm soát do thiếu quá trình sửa chữa, cuối cùng dẫn đến cái chết bất thường của tế bào. Các tế bào có tốc độ phân chia nhanh bị ảnh hưởng đặc biệt, như tế bào tủy xương và tế bào của thai nhi đang phát triển. Các tế bào này chết đi làm sụt giảm số lượng các tế bào máu, gây nên các bất thường về thể chất đặc trựng của bệnh thiếu máu Fanconi. Các lỗi trong ADN tích tụ dần đến một mức độ dẫn đến sự phát triển không kiểm soát của tế bào, những người bị ảnh hưởng có thể phát triển bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính hoặc các bệnh ung thư khác.
Xem thêm Thiếu máu FanconiCác tên gọi khác
- FAG
- FANCG_HUMAN
- Fanconi anemia complementation group G
- Fanconi anemia, complementation group G
- XRCC9
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. FANCG FA complementation group G [Homo sapiens (human)]. Retrieved March 06, 2025 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/2189/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. FANCG GENE; FANCG. Retrieved March 06, 2025 from https://omim.org/entry/602956
- National Library of Medicine. FANCG gene. Retrieved March 06, 2025 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/fancg/