Gen FGB nằm trên nhiễm sắc thể 4, cung cấp hướng dẫn tạo ra protein fibrinogen B beta—tiểu đơn vị của protein fibrinogen.
Chức năng chính
Protein fibrinogen có vai trò quan trọng đối với quá trình hình thành cục máu đông nhằm ngăn chặn mất máu sau chấn thương. Để hình thành protein fibrinogen, chuỗi B beta gắn vào hai protein khác gồm fibrinogen A alpha và fibrinogen gamma. Mỗi chuỗi do các gen khác nhau hướng dẫn sản xuất. Hai bộ phức hợp của ba protein này kết hợp với nhau để hình thành fibrinogen chức năng.
Khi quá trình đông máu xảy ra, protein thrombin loại bỏ một phần của tiểu đơn vị A alpha và B beta của protein fibrinogen. Các phần bị loại bỏ được gọi là fibrinopeptide A và B. Quá trình này chuyển fibrinogen thành fibrin—protein chính trong cục máu đông. Protein fibrin gắn kết với nhau; chúng tạo thành mạng lưới ổn định nhằm hình thành cục máu đông.
Đột biến gây bệnh
Thiếu fibrinogen máu bẩm sinh
Đột biến gen FGB gây ra thiếu fibrinogen máu bẩm sinh. Người bệnh có triệu chứng chảy máu quá nhiều do thiếu protein fibrinogen. Đa số đột biến gen FGB khiến mARN hướng dẫn tạo ra protein ngắn bất thường nên các chuỗi fibrinogen B beta mới sản xuất không thể hoạt động bình thường. Một số đột biến gen FGB dẫn đến quá trình hình thành một loại protein không thể được giải phóng khỏi tế bào nên nó không hoạt động. Hiện tượng này xảy ra khi cả hai bản sao của gen FGB đều biến đổi nên cơ thể hoàn toàn không thể sản xuất chuỗi fibrinogen B beta chức năng. Nếu thiếu tiểu đơn vị B beta, quá trình lắp ráp protein fibrinogen không diễn ra dẫn đến không có fibrin. Do đó, cục máu đông không thể hình thành dẫn đến hiện tượng chảy máu quá nhiều đối với người thiếu fibrinogen máu bẩm sinh.
Xem thêm Thiếu fibrinogen máu bẩm sinhCác bệnh khác
Đột biến xảy ra trên một hoặc cả hai bản sao của gen FGB gây ra các bệnh bao gồm giảm fibrinogen máu, rối loạn fibrinogen máu hoặc giảm fibrinogen chức năng trong máu.
Giảm fibrinogen máu khiến mức độ fibrinogen trong máu giảm. Hiện tượng này xảy ra do đột biến gen làm giảm nhưng không làm gián đoạn hoàn toàn quá trình sản xuất chuỗi fibrinogen B beta. Người bệnh thường có triệu chứng chảy máu mức độ nhẹ đến nghiêm trọng. Nhìn chung, người có lượng fibrinogen trong máu ít sẽ gặp các triệu chứng liên quan đến chảy máu nghiêm trọng hơn.
Rối loạn fibrinogen xảy ra do fibrinogen hoạt động bất thường dù nồng độ protein vẫn duy trì tại mức bình thường. Đột biến thay đổi axit amin trong chuỗi fibrinogen B beta khiến chức năng của protein fibrinogen thay đổi theo. Tùy vào mức độ thay đổi chức năng, bệnh nhân có thể chảy máu quá nhiều hoặc đông máu bất thường.
Bệnh giảm fibrinogen chức năng trong máu khiến cơ thể xuất hiện một lượng fibrinogen hoạt động bất thường. Tương tự với rối loạn fibrinogen, bệnh giảm fibrinogen chức năng trong máu gây ra các triệu chứng như chảy máu quá nhiều hoặc đông máu bất thường.
Các tên gọi khác
- FIBB_HUMAN
- fibrinogen beta chain isoform 1 preproprotein
- fibrinogen beta chain isoform 2 preproprotein
- fibrinogen, B beta polypeptide
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. FGB fibrinogen beta chain [Homo sapiens (human)]. Retrieved December 12, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/2244/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. FIBRINOGEN, B BETA POLYPEPTIDE; FGB. Retrieved December 12, 2024 from https://omim.org/entry/134830
- National Library of Medicine. FGB gene. Retrieved December 12, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/fgb/