Gen MTOR nằm trên nhiễm sắc thể số 1, cung cấp hướng dẫn tạo ra một loại protein gọi là mTOR.
Chức năng chính
Protein mTOR có mặt trong nhiều loại tế bào khắp cơ thể, bao gồm cả tế bào não. Nó tương tác với các protein khác để tạo thành hai nhóm protein riêng biệt bao gồm phức hợp mTOR 1 (mTORC1) và phức hợp mTOR 2 (mTORC2). Cả hai phức hợp này đều truyền tín hiệu điều khiển chức năng của tế bào. Tín hiệu thông qua mTORC1 và mTORC2 điều khiển quá trình sản xuất protein, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển, phân chia và tồn tại của tế bào. Tín hiệu mTOR này đặc biệt quan trọng với quá trình tăng trưởng và phát triển của não, nó tham gia vào tính dẻo của khớp thần kinh - khả năng thay đổi và thích ứng theo thời gian để đáp ứng với trải nghiệm. Độ dẻo của khớp thần kinh rất quan trọng đối với học tập và trí nhớ.
Đột biến gây bệnh
Hội chứng Smith-Kingsmore
Các đột biến gen MTOR gây ra một chứng rối loạn thần kinh gọi là hội chứng Smith-Kingsmore. Người bệnh có đầu lớn hơn bình thường (tật đầu to), thiểu năng trí tuệ và co giật. Họ cũng có thể có khuôn mặt dị biệt, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hoặc rối loạn phổ tự kỷ.
Đột biến gen MTOR gây ra hội chứng Smith-Kingsmore là đột biến dòng mầm, do đó chúng hiện diện trong các tế bào khắp cơ thể. Có một đột biến xảy ra trong gần một nửa số người bệnh, nó thay thế axit amin axit glutamic bằng lysine tại vị trí protein 1799 (Glu1799Lys hoặc E1799K). Đột biến này và các đột biến gen MTOR khác được gọi là "tăng chức năng" vì chúng làm tăng hoạt động của protein mTOR và tín hiệu mTOR. Do đó, mTORC1 và mTORC2 không thể kiểm soát quá trình sản xuất protein, dẫn đến ảnh hưởng sự phát triển và phân chia của tế bào cũng như các quá trình tế bào khác. Quá nhiều tín hiệu mTOR trong tế bào não làm gián đoạn sự tăng trưởng và phát triển của não và tính dẻo của khớp thần kinh, dẫn đến tật đầu to, thiểu năng trí tuệ, động kinh và các vấn đề thần kinh khác ở những người mắc hội chứng Smith-Kingsmore. Tín hiệu mTOR quá mức ở các bộ phận khác của cơ thể có thể là nguyên nhân dẫn đến các biểu hiện khác ít phổ biến hơn của bệnh.
Các vấn đề khác
Các đột biến gen MTOR có thể gây ra một loạt các rối loạn thần kinh do não phát triển bất thường, bao gồm chứng loạn sản vỏ não khu trú (focal cortical dysplasia) và não cực đại (hemimegalencephaly). Những tình trạng này liên quan đến các cơn co giật tái phát (động kinh) không đáp ứng với điều trị. Các đột biến gen xảy ra sau khi thụ thai và không có trong mọi tế bào của cơ thể.
Như trong hội chứng Smith-Kingsmore, những thay đổi di truyền gây ra loạn sản vỏ não khu trú và não cực đại là đột biến tăng chức năng. Chúng làm tăng bất thường tín hiệu mTOR trong các tế bào não, từ đó gián đoạn sự tăng trưởng và phát triển của não rồi dẫn đến co giật.
Các tên gọi khác
- FK506 binding protein 12-rapamycin associated protein 2
- FK506-binding protein 12-rapamycin complex-associated protein 1
- FKBP-rapamycin associated protein
- FKBP12-rapamycin complex-associated protein 1
- FLJ44809
- FRAP
- FRAP1
- FRAP2
- mammalian target of rapamycin
- mechanistic target of rapamycin (serine/threonine kinase)
- RAFT1
- rapamycin and FKBP12 target 1
- rapamycin associated protein FRAP2
- rapamycin target protein 1
- RAPT1
- serine/threonine-protein kinase mTOR
- SKS
References
- Genetic Testing Information. MTOR mechanistic target of rapamycin kinase [ Homo sapiens (human) ]. Retrieved July 15, 2022 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/2475
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. MECHANISTIC TARGET OF RAPAMYCIN; MTOR. Retrieved July 15, 2022 from https://omim.org/entry/601231
- National Library of Medicine. MTOR gene. Retrieved July 15, 2022 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/mtor/