Gen TH nằm trên nhiễm sắc thể 11, cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme tyrosine hydroxylase có chức năng rất quan trọng với hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Tyrosine hydroxylase tham gia vào bước đầu tiên của qui trình sản xuất ra nhóm chất truyền tin hóa học catecholamine.
Chức năng chính
Catecholamine tham gia vào hệ thần kinh tự chủ nhằm kiểm soát các quá trình không tự nguyện như điều hòa huyết áp và nhiệt độ cơ thể. Catecholamine được giải phóng để đáp ứng với căng thẳng về thể chất hoặc cảm xúc. Catecholamine cũng truyền tín hiệu từ các tế bào não đến các tế bào khác trong cơ thể.
Tyrosine hydroxylase chuyển đổi axit amin tyrosine thành L-DOPA rồi cuối cùng thành dopamine. Các catecholamine khác gồm norepinephrine và epinephrine được sản xuất từ dopamine.
Đột biến gây bệnh
Loạn trương lực cơ đáp-ứng-dopa
Một đột biến gen TH gây ra một dạng loạn trương lực đáp-ứng-dopa (dopa-responsive dystonia) được gọi là loạn trương lực đáp-ứng-dopa thiếu-TH (TH-deficient dopa-responsive dystonia). Biểu hiện bệnh gồm co cơ không tự chủ (loạn trương lực), run rẩy và chuyển động không kiểm soát. Những triệu chứng này thường đáp ứng với phương pháp điều trị bằng thuốc L-Dopa.
Đa số đột biến gen TH thay đổi axit amin đơn trong enzyme tyrosine hydroxylase, do đó tyrosine hydroxylase giảm hoạt động rồi dẫn đến giảm sản xuất dopamine và các vấn đề vận động.
Loạn trương lực cơ đáp-ứng-dopa do đột biến gen TH thường được xem là một dạng nhẹ của bệnh thiếu tyrosine hydroxylase.
Xem thêm Loạn trương lực cơ đáp-ứng-dopaThiếu tyrosine hydroxylase
Nhiều đột biến gen TH gây ra bệnh thiếu tyrosine hydroxylase (tyrosine hydroxylase deficiency). Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến vận động với nhiều mức độ. Các đột gen TH khiến enzyme tyrosine hydroxylase giảm hoạt động nên cơ thể sản xuất ít dopamine, norepinephrine và epinephrine hơn. Các catecholamine rất cần thiết để hệ thần kinh hoạt động bình thường. Do đó, thay đổi về mức độ các catecholamine góp phần gây ra chuyển động bất thường và rối loạn chức năng hệ thần kinh.
Nhìn chung, người ta chưa thể dựa trên loại đột biến để dự đoán mức độ nghiêm trọng của bệnh thiếu tyrosine hydroxylase. Tuy nhiên, người mang hai đột biến trong vùng ADN kiểm soát hoạt động của gen TH (vùng khởi động) thường không phát triển dạng thiếu tyrosine hydroxylase nghiêm trọng nhất.
Các tên gọi khác
- DYT5b
- TYH
- tyrosine 3-monooxygenase
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. TH tyrosine hydroxylase [Homo sapiens (human)]. Retrieved August 05, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/7054/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. TYROSINE HYDROXYLASE; TH. Retrieved August 05, 2024 from https://omim.org/entry/191290
- National Library of Medicine. TH gene. Retrieved August 05, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/th/