Gen GATA1

Ít nhất 8 đột biến gen GATA1 gây ra bệnh thiếu máu rối loạn sinh hồng cầu và giảm tiểu cầu (dyserythropoietic anemia and thrombocytopenia). Đa số đột biến thay đổi một axit amin trong protein GATA1. Đột biến gen GATA1 ngăn cản protein GATA1 liên kết với ADN hoặc tương tác với protein khác. Protein GATA1 giảm hoạt động nên quá trình tăng sinh tăng lên, tế bào máu chưa trưởng thành giảm biệt hóa khiến chúng chết sớm. Các tế bào máu chưa trưởng thành không thể thực hiện chức năng của tế bào máu trưởng thành chuyên biệt. Từ đó, người bệnh xuất hiện triệu chứng đặc trưng của bệnh bao gồm thiếu hồng cầu và giảm tiểu cầu.

Một số đột biến gen phát sinh trong cuộc đời của một người và chỉ xuất hiện trong một số tế bào nhất định. Các đột biến này được gọi là đột biến soma và chúng không có khả năng di truyền. Đột biến soma trong gen GATA1 làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về máu được gọi là bệnh tăng sinh tủy tạm thời (Transient Abnormal Myelopoiesis - TAM). Đột biến thường xảy ra trong quá trình phát triển của thai nhi. Người mắc hội chứng Down có nguy cơ mang đột biến cao hơn.

Khoảng 10% bệnh nhân Down mắc tăng sinh tủy tạm thời khi chào đời hoặc ngay sau đó. Người bệnh có các biểu hiện đặc trưng như tích tụ tế bào tiền thân nhân khổng lồ chưa trưởng thành trong máu, gan và tủy xương. Trong đa số các trường hợp, bệnh tăng sinh tủy tạm thời không gây ra triệu chứng nào và biến mất trong vòng 3–4 tháng. Tuy nhiên, khoảng 20% trẻ bệnh xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng bao gồm gan to, xơ gan, phù thai và suy tim.

Trong một số trường hợp, bệnh tăng sinh tủy tạm thời tiến triển thành bệnh bạch cầu nguyên bào khổng lồ cấp tính. Các đột biến gen GATA1 khiến chiều dài của protein GATA1 ngắn hơn bình thường. Tuy nhiên, cơ chế gây bệnh chưa rõ ràng.