Gen NR0B1 nằm trên nhiễm sắc thể X, cung cấp hướng dẫn tạo ra protein DAX1.
Chức năng chính
Protein DAX1 nắm vai trò thiết yếu trong quá trình phát triển và hoạt hóa một số mô trong các tuyến nội tiết, bao gồm tuyến thượng thận, vùng dưới đồi và tuyến yên, tuyến sinh dục (buồng trứng của nữ và tinh hoàn của nam). Trước khi sinh, protein DAX1 điều chỉnh các gen hướng dẫn những mô này hình thành. DAX1 cũng tham gia điều phối quá trình sản xuất hormone trong các mô nội tiết sau khi chúng hình thành.
Đột biến gây bệnh
Suy tuyến thượng thận liên-kết-X bẩm sinh
Hơn 110 đột biến gen NR0B1 gây ra chứng suy tuyến thượng thận liên-kết-X bẩm sinh (X-linked adrenal hypoplasia congenita). Một số đột biến xóa toàn bộ hoặc một phần của gen NR0B1, trong khi các đột biến khác dẫn đến một phiên bản protein DAX1 ngắn bất thường. Vẫn còn những đột biến khác thay đổi các axit amin trong vùng quan trọng của DAX1.
Đa số các đột biến đều dẫn đến phiên bản protein DAX1 không hoạt động như bình thường, từ đó chúng làm gián đoạn quá trình phát triển bình thường và hoạt động của các mô sản xuất hormone trong cơ thể. Các đặc điểm chính của bệnh xảy ra do những tuyến nội tiết như tuyến thượng thận, vùng dưới đồi, tuyến yên và tuyến sinh dục không sản xuất đúng lượng hormone cần thiết.
Hội chứng Swyer
Các vấn đề khác
Trong một số trường hợp, một đoạn bị xóa trên nhiễm sắc thể X có chứa vài gen bao gồm cả NR0B1, từ đó dẫn đến suy giảm tuyến thượng thận bẩm sinh cùng với thiếu glyxerol kinase. Ngoài các biểu hiện của suy tuyến thượng thận bẩm sinh, người bệnh có thể bị chậm phát triển và gặp vấn đề điều chỉnh mức đường huyết. Trong một số trường hợp hiếm gặp, mất một đoạn lớn có thể bao gồm các gen liên quan đến chứng loạn dưỡng cơ Duchenne. Người bệnh bị yếu và teo cơ tiến triển cùng với các đặc điểm khác của bệnh suy tuyến thượng thận cùng với thiếu glyxerol kinase.
Các tên gọi khác
- AHC
- AHCH
- AHX
- DAX-1
- DAX1
- DSS
- gonadotropin deficiency
- GTD
- HHG
- NR0B1_HUMAN
- nuclear hormone receptor
- nuclear receptor DAX-1
- nuclear receptor subfamily 0, group B, member 1
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. NR0B1 nuclear receptor subfamily 0 group B member 1 [Homo sapiens (human)]. Retrieved March 05, 2025 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/190/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. NUCLEAR RECEPTOR SUBFAMILY 0, GROUP B, MEMBER 1; NR0B1. Retrieved March 05, 2025 from https://omim.org/entry/300473
- National Library of Medicine. NR0B1 gene. Retrieved March 05, 2025 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/nr0b1/