Gen PAX2 thuộc họ PAX, nó nằm trên nhiễm sắc thể 10, cung cấp hướng dẫn tạo ra protein PAX2. Các protein trong họ PAX nắm vai trò thiết yếu với quá trình hình thành mô và cơ quan trong giai đoạn phát triển của phôi; chúng cũng có chức năng quan trọng trong hoạt động bình thường của một số loại tế bào sau khi trẻ chào đời. Các gen PAX cung cấp hướng dẫn tạo ra protein liên kết với những vùng ADN nhằm kiểm soát hoạt động của những gen tương ứng. Do đó, các protein PAX có chức năng yếu tố phiên mã.
Chức năng chính
Trong suốt giai đoạn phát triển của phôi thai, gen PAX2 cung cấp hướng dẫn tạo ra protein liên quan đến quá trình hình thành mắt, tai, não, tủy sống, thận, đường tiết niệu và đường sinh dục. Sau trẻ chào đời, protein PAX2 chống lại cái chết của tế bào trong thời kì căng thẳng.
Đột biến gây bệnh
Hội chứng coloboma thận
Hơn 40 đột biến gen PAX2 gây ra hội chứng coloboma thận. Phần lớn các gia đình khác nhau có đột biến đặc hiệu. Tuy nhiên, có một đột biến xuất hiện trong nhiều trường hợp. Đột biến này hình thành do có một nucleotide chèn thêm vào cấu trúc của gen PAX2. Phần lớn đột biến xảy ra tại những vị trí protein liên kết với ADN nên protein giảm chức năng điều hòa phiên mã. Protein PAX2 giảm hoạt động dẫn đến gián đoạn quá trình hình thành một số mô mắt trong quá trình phát triển phôi, chủ yếu là mô thận và mô mắt. Cuối cùng, người bệnh biểu hiện các triệu chứng của hội chứng coloboma thận.
Xem thêm Hội chứng coloboma thậnHội chứng mắt mèo (coloboma)
Dị tật thận và đường tiết niệu bẩm sinh
Hơn 20 đột biến gen PAX2 gây ra dị tật thận và đường tiết niệu bẩm sinh. Các triệu chứng liên quan đến đường tiết niệu có mức độ nghiêm trọng khác nhau. Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể tổn thương thận và suy thận. Từ đó, tính mạng của người bệnh bị đe dọa.
Tác động của gen PAX2 đến dị tật thận và đường tiết niệu bẩm sinh chưa được xác định. Tuy nhiên, người ta cho rằng có khả năng chúng làm giảm chức năng của protein PAX2 nên quá trình hình thành thận và hệ tiết niệu trong phôi thai bị gián đoạn. Nguyên nhân đột biến gen PAX2 chỉ ảnh hưởng đến hệ tiết niệu vẫn chưa xác định.
Xem thêm Dị tật thận và đường tiết niệu bẩm sinhCác vấn đề khác
Người có dị tật về dây thần kinh thị giác cũng mang nhiều đột biến gen PAX2. Dây thần kinh thị giác truyền thông tin hình ảnh từ mắt đến não. Người có dị tật này thường không có vấn đề về thận liên quan đến hội chứng coloboma thận. Đối với hội chứng coloboma thận, nhiều đột biến gen PAX2 có khả năng làm gián đoạn hoạt động điều hòa của các gen định hướng quá trình phát triển bình thường của mắt. Người ta đang cố gắng tìm hiểu lí do tại sao những đột biến trên gen này ảnh hưởng đến quá trình hình thành các hệ cơ quan khác nhau của người bệnh.
Các tên gọi khác
- paired box gene 2
- paired box homeotic gene 2
- paired box protein 2
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. PAX2 paired box 2 [Homo sapiens (human)]. Retrieved August 19, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/5076/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. PAIRED BOX GENE 2; PAX2. Retrieved August 19, 2024 from https://omim.org/entry/167409
- National Library of Medicine. PAX2 gene. Retrieved August 19, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/pax2/