Gen BEST1

Hơn 100 đột biến gen BEST1 gây ra bệnh loạn dưỡng hoàng điểm dạng lòng đỏ. Các đột biến này có thể dẫn đến dạng khởi phát sớm của bệnh được gọi là bệnh Best hoặc dạng khởi phát muộn. Mức độ mất thị lực của người bệnh dạng khởi phát sớm thường khác nhau, trong khi đó, triệu chứng của dạng khởi phát muộn có xu hướng tiến triển nghiêm trọng theo thời gian. Tuy nhiên, cả hai dạng đều có đặc điểm chung là lipofuscin tích tụ nhiều trong tế bào biểu mô sắc tố võng mạc. Theo thời gian, quá trình tích tụ lipofuscin bất thường khiến tế bào thụ quan tổn thương. Các tế bào này có vai trò quan trọng đối với thị lực trung tâm.

Đa số đột biến gen BEST1 thay đổi axit amin trong protein bestrophin-1. Sau khi thay đổi, protein sẽ hình thành kênh ion có hình dạng bất thường. Do đó, nó không thể điều khiển dòng chảy của ion clorua đúng cách. Mối liên hệ giữa kênh ion clorua, quá trình tích tụ lipofuscin và triệu chứng mất thị lực trung tâm của bệnh chưa được xác định.

Ít nhất 4 đột biến gen BEST1 gây ra bệnh dịch kính võng mạc di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường. Đây là bệnh di truyền về mắt hiếm gặp với các triệu chứng đặc trưng bao gồm mắt có dịch, bất thường tại võng mạc và mạng lưới mạch máu bên trong võng mạc. Các dấu hiệu này khiến thị lực của bệnh nhân suy giảm.

Đột biến gen BEST1 thay đổi nucleotide trong gen ảnh hưởng đến hướng dẫn sản xuất tạo ra protein bestrophin-1. Do đó, protein được tổng hợp có hiện tượng thiếu hoặc thừa một số đoạn nhất định. Tác động của protein bất thường đến quá trình vận chuyển ion clorua hoặc triệu chứng về mắt chưa được xác định. Người ta cho rằng protein do gen đột biến hướng dẫn sản xuất có liên quan đến các khiếm khuyết trong biểu mô sắc tố võng mạc hoặc tế bào thụ quang.

Đột biến gen BEST1 gây ra một số bệnh về mắt khác bao gồm tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, tật mắt nhỏ. Người bệnh tật mắt nhỏ có biểu hiện đặc trưng là mắt rất nhỏ và viễn thị nghiêm trọng. Các bất thường về mắt này có thể liên quan đến khiếm khuyết tại biểu mô sắc tố võng mạc.

Gần đây, một bệnh về mắt mới do đột biến gen BEST1 gây ra đã được phát hiện. Đó là bệnh bestrophin do gen lặn trên nhiễm sắc thể thường. Bệnh có triệu chứng đặc trưng là mất thị lực tiến triển và di truyền theo kiểu lặn trên nhiễm sắc thể thường. Di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường nghĩa là người bệnh có đột biến trên cả hai bản sao của gen BEST1 trong mỗi tế bào. Các đột biến thay đổi cấu trúc của protein bestrophin-1 hoặc ngăn cản quá trình sản xuất protein nên dòng ion clorua vào hoặc ra khỏi tế bào biểu mô sắc tố võng mạc suy yếu. Cơ chế gây mất thị lực của đột biến chưa được xác định.

Ngoài ra, đột biến gen BEST1 cũng xuất hiện trên một số người có triệu chứng về mắt tương tự với bệnh viêm võng mạc sắc tố. Viêm võng mạc sắc tố là nhóm các bệnh liên quan với nhau, chúng xảy ra khi thụ thể ánh sáng trong võng mạc dần suy yếu. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có nguy cơ mất thị lực. Các đột biến gen BEST1 có khả năng làm giảm dòng chảy ion clorua. Tuy nhiên, tác động của đột biến đến triệu chứng mất thị lực của bệnh chưa được xác định.

Mặc khác, đột biến gen BEST1 cũng liên quan đến bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác. Bệnh là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực đối với người cao tuổi trên toàn thế giới. Người ta phát hiện một số bệnh nhân thoái hóa điểm vàng do tuổi tác có đột biến gen BEST1 nhưng chưa rõ liệu các đột biến này có liên quan đến quá trình tiến triển của bệnh hay không. Đột biến gen BEST1 không phải là yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh này. Nguy cơ phát triển bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác có thể do quá trình kết hợp của yếu tố di truyền và môi trường.