Gen SOX2

Nhiều đột biến gen SOX2 gây ra tình trạng không có một hoặc cả hai mắt (vô nhãn) hoặc mắt kém phát triển và nhỏ bất thường (tật mắt nhỏ). Bởi vì cả hai tình trạng này có biểu hiện đặc trưng là mắt giảm phát triển, nên chúng thường được xem là các bệnh lí liên quan (vô nhãn/tật mắt nhỏ). Các đột biến gen SOX2 là nguyên nhân di truyền phổ biến nhất gây ra không có mắt và tật mắt nhỏ, tuy nhiên chúng xuất hiện phổ biến nhất với những trường hợp nghiêm trọng trên hai mắt (song phương).

Nhiều đột biến thể gây ra không có mắt và tật mắt nhỏ nghiêm trọng được gọi là "biến thể mất chức năng" bởi vì chúng làm giảm hoạt động của protein SOX2 hoặc làm giảm lượng protein được sản xuất bởi các tế bào. Các biến thể mất chức năng trong gen SOX2 làm giảm lượng protein SOX2 có sẵn để điều chỉnh sự phát triển sớm của mắt, điều này có thể dẫn đến không có mắt hoặc tật mắt nhỏ. Các nhà nghiên cứu đang nỗ lực xác định lí do tại sao một số người mang biến thể gen SOX2 chỉ phát triển các bất thường về mắt, trong khi những người khác lại phát triển các bất thường về mắt kèm theo các dấu hiệu và triệu chứng khác.

Một số đột biến gen SOX2 gây ra tật không có mắt SOX2 (Anophthalmia/microphthalmia-esophageal atresia syndrome - AEG) với biểu hiện đặc trưng gồm sự phát triển bất thường của mắt và các bộ phận khác của cơ thể, bao gồm cả thực quản. Người bệnh thường không có mắt hoặc mắt nhỏ kèm theo các khuyết tật tại thực quản, có thể bao gồm tắc nghẽn thực quản (teo thực quản).

Các đột biến mất chức năng gây ra hội chứng AEG. Nếu không có đủ protein SOX2, các gen cần thiết cho sự phát triển bình thường của mắt và các bộ phận khác của cơ thể không thể được điều chỉnh đúng cách, cuối cùng các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng AEG khởi phát.

Các đột biến gen SOX2 có liên quan đến chứng suy sinh dục do thiếu hormone hướng sinh dục (hypogonadotropic hypogonadism), ngườ bệnh bị thiếu một số hormone điều khiển phát triển giới tính. Các nhà nghiên cứu đang nỗ lực tìm hiểu thêm về mối liên hệ này. Trong một số trường hợp, đột biến SOX2 thay thế một axit amin trong protein SOX2. Với các trường hợp khác, đột biến SOX2 dẫn đến một phiên bản protein SOX2 rút ngắn và không hoạt động đúng cách. Người mang loại đột biến này cũng có nhiều khả năng mắc những bất thường về mắt.