Gen CEP290

Ít nhất 35 đột biến gen CEP290 gây ra chứng mù bẩm sinh Leber (Leber congenital amaurosis). Các đột biến này chiếm 15–22% tất cả trường hợp mắc bệnh.

Đột biến 2991+1655A>G là đột biến gen CEP290 phổ biến nhất liên quan đến chứng mù bẩm sinh Leber. Đột biến này làm giảm sản xuất protein CEP290 xuống mức thấp trong tế bào, trong khi những đột biến khác dẫn đến các phiên bản protein CEP290 ngắn bất thường và không hoạt đúng chức năng.

Người ta vẫn chưa rõ vì sao các đột biến gen CEP290 lại gây ra các biểu hiện của chứng mù bẩm sinh Leber. Thiếu protein CEP290 ảnh hưởng rõ ràng đến sự phát triển của võng mạc—mô chuyên biệt nằm phía sau mắt có chức năng phát hiện ánh sáng và màu sắc. Các tế bào cảm nhận ánh sáng trong võng mạc chứa lông mao. Những bất thường liên quan đến các lông mao này có thể dẫn đến suy giảm thị lực sớm và nghiêm trọng của chứng mù bẩm sinh Leber.

Hàng chục đột biến gen CEP290 đã được xác định trong các hội chứng khác liên quan đến lông mao. Những tình trạng này được gọi là bệnh ciliopathies, bao gồm hội chứng Joubert, hội chứng Meckel, hội chứng Senior-Løken và hội chứng Bardet-Biedl. Chúng ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, phổ biến nhất là não và tủy sống, võng mạc và thận. Hội chứng Meckel là nặng nhất trong số các bệnh liên quan đến CEP290, người bệnh thường chết trước hoặc ngay sau khi sinh.

Các đột biến gen CEP290 tạo ra một phiên bản protein CEP290 ngắn bất thường. Protein bất thường có thể làm mất chức năng của lông mao tại nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể. Người ta đoán rằng đột biến trên các gen khác, đặc biệt là các gen liên quan đến chức năng của lông mao, có thể góp phần gây ra các dấu hiệu và triệu chứng khác nhau của những hội chứng này.