Gen NRAS nằm trên nhiễm sắc thể 1, cung cấp hướng dẫn tạo ra protein N-Ras với hoạt động chủ yếu trong cơ chế điều hòa quá trình phân chia tế bào. Thông qua quá trình truyền tín hiệu, protein chuyển tiếp các tín hiệu từ bên ngoài tế bào đến nhân tế bào nhằm hướng dẫn tế bào phát triển và phân chia hoặc trưởng thành để đảm nhận những chức năng chuyên biệt.
Chức năng chính
Protein N-Ras là GTPase có khả năng chuyển đổi phân tử GTP thành GDP. Protein N-Ras hoạt động như một công tắc được bật và tắt bởi các phân tử GTP và GDP. Để truyền tín hiệu, protein N-Ras phải được bật bằng cách gắn (liên kết) vào một phân tử GTP. Protein N-Ras bị tắt (không hoạt động) khi nó chuyển đổi GTP thành GDP. Khi liên kết với GDP, protein không chuyển tiếp tín hiệu đến nhân tế bào.
Gen NRAS thuộc một nhóm gen được gọi là gen sinh ung thư. Khi bị đột biến, các gen sinh ung thư có thể khiến tế bào bình thường trở thành tế bào ung thư. Gen NRAS nằm trong họ gen sinh ung thư Ras, bao gồm hai gen khác là HRAS và KRAS. Ba gen này hướng dẫn tạo ra protein GTPase quan trọng cho quá trình phân chia tế bào, biệt hóa tế bào và tự hủy tế bào (apoptosis).
Đột biến gây bệnh
Bớt sắc tố bẩm sinh khổng lồ
Ít nhất hai đột biến gen NRAS gây ra bớt sắc tố bẩm sinh khổng lồ (giant congenital melanocytic nevus) với biểu hiện đặc trưng gồm một mảng da sẫm màu lớn bất thường, không phải ung thư có từ khi mới sinh kèm với nguy cơ cao mắc ung thư hắc tố. Các đột biến gen NRAS gây bệnh là đột biến soma, chúng phát sinh trong quá trình sống của một người và chỉ hiện diện trong một số tế bào nhất định.
Trong quá trình phát triển phôi, đột biến xảy trong các tế bào sẽ phát triển thành tế bào da sản xuất sắc tố (tế bào hắc tố). Chúng ảnh hưởng đến một axit amin trong protein N-Ras bằng cách thay thế axit amin glutamine tại vị trí 61 bằng lysine hoặc arginine (Gln61Lys hoặc Q61K và Gln61Arg hoặc Q61R). Những đột biến này dẫn đến một protein N-Ras được bật liên tục (hoạt động không dừng). Thay vì kích hoạt tế bào phát triển theo các tín hiệu nhận được từ bên ngoài, protein hoạt động quá mức lại chỉ đạo tế bào phát triển và phân chia liên tục. Tế bào hắc tố tăng trưởng không kiểm soát trong giai đoạn sớm dẫn đến một mảng da lớn sẫm màu đặc trưng của bớt sắc tố bẩm sinh khổng lồ. Tế bào hắc tố tăng trưởng không kiểm soát sau khi sinh góp phần tăng nguy cơ phát triển ung thư hắc tố.
Hội chứng Noonan
Hội chứng tăng sinh bạch huyết tự miễn
Ung thư đường mật
Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy yếu tố liên kết lõi
Bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính bình thường về mặt di truyền
Bớt thượng bì
Ung thư phổi
Ung thư hắc tố
Các loại ung thư khác
Đột biến soma gen NRAS liên quan đến một số loại ung thư. Những đột biến này dẫn đến một protein N-Ras hoạt động liên tục, do đó tế bào nhận được lệnh tiếp tục phát triển và phân chia mất kiểm soát. Nghiên cứu cho thấy đột biến gen NRAS phổ biến trong ung thư hắc tố tiến triển, bao gồm cả những người không có bớt sắc tố bẩm sinh khổng lồ. Các đột biến gen NRAS cũng hiện diện trong các loại ung thư khác.
Vì những lý do chưa rõ ràng, các đột biến di truyền trong gen NRAS dường như không làm tăng nguy cơ ung thư trên những người mắc hội chứng Noonan.
Các tên gọi khác
- GTPase NRas
- GTPase NRas precursor
- N-ras
- N-ras protein part 4
- neuroblastoma RAS viral (v-ras) oncogene homolog
- neuroblastoma RAS viral oncogene homolog
- NRAS1
- NS6
- RASN_HUMAN
- transforming protein N-Ras
- v-ras neuroblastoma RAS viral oncogene homolog
Tài liệu tham khảo
- Genetic Testing Information. NRAS NRAS proto-oncogene, GTPase [Homo sapiens (human)]. Retrieved December 13, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/4893/
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. MELANOMA, CUTANEOUS MALIGNANT, SUSCEPTIBILITY TO, 1; CMM1. Retrieved December 13, 2024 from https://omim.org/entry/155600
- National Library of Medicine. NRAS gene. Retrieved December 13, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/gene/nras/