Gen RB1

Hàng trăm đột biến gen RB1 được xác định trên những người mắc bệnh u nguyên bào võng mạc (retinoblastoma) - một loại ung thư mắt hiếm gặp thường ảnh hưởng đến trẻ em. Ung thư phát triển trong võng mạc—mô nhạy cảm với ánh sáng nằm phía sau mắt. Ước tính 40% các trường hợp u nguyên bào võng mạc là dòng mầm, khi đột biến RB1 xảy ra trong tất cả các tế bào của cơ thể và có thể di truyền sang thế hệ tiếp theo. 60% còn lại không phải dòng mầm, khi đột biến RB1 chỉ xảy ra tại mắt và không truyền cho thế hệ tiếp theo.

Trong u nguyên bào võng mạc dòng mầm, đột biến RB1 hiện diện trong tất cả các tế bào của cơ thể. Để u nguyên bào võng mạc phát triển, bản sao khác của gen RB1 cũng phải bị đột biến hoặc mất đi. Đột biến thứ hai này thường xảy ra sớm trong các tế bào võng mạc. Các tế bào có hai bản sao gen RB1 thay đổi không thể tạo ra pRB chức năng và không thể điều chỉnh phân chia tế bào hiệu quả. Do đó, các tế bào võng mạc thiếu pRB có thể phân chia mất kiểm soát để hình thành các khối u ung thư. Một số nghiên cứu cho rằng những thay đổi di truyền bổ sung có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của u nguyên bào võng mạc, chúng có thể gây ra các biến thể trong quá trình phát triển và tăng trưởng của các khối u trên những người khác nhau.

Với những người bị u nguyên bào võng mạc dòng mầm, đột biến RB1 làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư khác ngoài mắt như ung thư tuyến tùng, u xương, ung thư các mô mềm như cơ và ung thư hắc tố da.

U nguyên bào võng mạc không phải mầm xảy ra trên những người không có tiền sử mắc bệnh trong gia đình. Các cá thể bị ảnh hưởng được sinh ra với hai bản sao gen RB1 bình thường. Sau đó, thường trong thời thơ ấu, cả hai bản sao của gen trong tế bào võng mạc đều bị đột biến hoặc mất đi. Những thay đổi di truyền này ngăn cản tế bào sản xuất pRB chức năng làm cho các tế bào võng mạc phát triển và phân chia không kiểm soát rồi dẫn đến ung thư.

Ngoài ung thư bàng quang, đột biến soma gen RB1 có liên quan đến nhiều loại ung thư khác. Ví dụ, những thay đổi trên gen RB1 được báo cáo trong một số trường hợp ung thư phổi, ung thư vú, u xương và ung thư hắc tố. Đột biến RB1 soma cũng được xác định trong một số bệnh bạch cầu (ung thư các tế bào tạo máu). Đột biến soma RB1 trong tế bào ung thư làm bất hoạt pRB, do đó nó không còn có thể điều chỉnh quá trình phân chia tế bào hiệu quả.