Viêm khớp vảy nến

Những triệu chứng của bệnh viêm khớp vảy nến bao gồm:

• Cứng và đau khớp
• Xuất hiện mảng đỏ trên da
• Nóng và sưng tại các mô xung quanh

Ngoài ra, bệnh nhân còn có triệu chứng viêm dactyl (dactylitis). Viêm dactyl làm tay, chân người bệnh xuất hiện mảng đỏ và sưng lên trông giống xúc xích.

Trong đa số trường hợp, người bệnh xuất hiện vảy nến trước, sau đó mới có biểu hiện liên quan đến khớp. Vảy nến thường khởi phát trong độ tuổi thanh, thiếu niên và viêm khớp vảy nến xuất hiện trong độ tuổi từ 30–50.

Trong một số ít trường hợp, người bệnh không có biểu hiện đáng kể nào trên da. Khi có ít hoặc không có triệu chứng nào trên da, người bệnh dễ nhầm lẫn giữa bệnh viêm khớp vảy nến với các bệnh viêm khớp khác. Ngoài ra, một số trường hợp không xuất hiện bất kì triệu biểu hiện nào liên quan đến móng và viêm dactyl.

Viêm khớp vảy nến gồm năm loại sau:

• Viêm khớp đối xứng: là một trong hai loại phổ biến nhất. Nó ảnh hưởng đến cùng một loại khớp nằm đối xứng hai bên cơ thể.
• Viêm khớp không đối xứng: liên quan đến các khớp khác nhau mỗi bên cơ thể. Đây cũng là một trong hai loại phổ biến nhất.
• Viêm khớp liên đốt xa của ngón chân và ngón tay: chủ yếu ảnh hưởng đến đầu ngón tay, ngón chân. Khớp liên đốt xa là khớp gần móng nhất.
• Viêm cột sống: gây viêm tại các khớp giữa hai đốt sống liền kề trong cột sống. Biểu hiện phổ biến nhất của bệnh bao gồm đau và cứng khớp lưng hoặc cổ gây giảm chuyển động. Trong một số ít trường hợp, bệnh có thể ảnh hưởng đến khớp cánh tay, chân, bàn tay và bàn chân.
• Viêm khớp phá hủy sụn khớp: gây viêm nghiêm trọng dẫn đến tổn thương khớp bàn tay và bàn chân, biến dạng khớp, từ đó khiến người bệnh vận động khó khăn. Ngoài ra, loãng xương tại các khớp có thể làm ngón tay và ngón chân ngắn lại. Một số người bệnh xuất hiện triệu chứng đau cổ và lưng.

Tỉ lệ mắc bệnh viêm khớp vảy nến khoảng 24/10.000 người. Khoảng 5–10% người mắc bệnh vảy nến phát triển thành bệnh viêm khớp vảy nến. Người ta cho rằng bệnh vảy nến khá phổ biến, nó ảnh hưởng đến 2–3% dân số thế giới.

Hiện nay, nguyên nhân gây bệnh viêm khớp vảy nến chưa được xác định. Những dấu hiệu của bệnh xuất hiện do tình trạng viêm quá mức trong và xung quanh vị trí khớp. Bình thường, phản ứng viêm xảy ra khi hệ miễn dịch gửi phân tử tín hiệu và tế bào bạch cầu đến vị trí tổn thương nhằm chống lại vi sinh vật xâm nhập và loại bỏ mô chết. Sau đó, quá trình tái tạo mô bắt đầu. Khi quá trình này kết thúc, cơ thể sẽ dừng phản ứng viêm để ngăn chặn tổn thương tế bào và mô mới vừa hình thành. Đối với người bệnh, khi có lực tác động lên khớp cũng dẫn đến phản ứng viêm quá mức.

Trong số những gen có khả năng liên quan đến bệnh có gen thuộc phức hợp kháng nguyên bạch cầu của người—phức hợp HLA. Phức hợp này hỗ trợ hệ miễn dịch phân biệt protein của cơ thể và protein lạ có nguồn gốc từ virus hoặc vi khuẩn. Mỗi gen HLA có nhiều biến thể khác nhau, chúng giúp hệ miễn dịch phản ứng với nhiều loại protein lạ. Trong số này, vài biến thể ảnh hưởng đến nguy cơ, phân loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Ngoài ra, một số biến thể của các gen khác cũng có liên quan đến bệnh. Các gen này giữ nhiều vai trò khác nhau trong hệ miễn dịch. Tuy nhiên, tác động của chúng đến quá trình tiến triển của bệnh không đáng kể. Ngoài ra, yếu tố di truyền và môi trường cũng ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh.

Bác sĩ thực hiện các bài kiểm tra sau để chẩn đoán bệnh viêm khớp vảy nến:

• Kiểm tra khớp nhằm xác định dấu hiệu sưng hoặc đau
• Kiểm tra móng tay có triệu chứng bong tróc hay không
• Nhấn vào lòng bàn chân và xung quanh gót chân

Hiện nay, các xét nghiệm đơn lẻ không thể xác nhận chẩn đoán viêm khớp vảy nến. Tuy nhiên, một số loại xét nghiệm có thể loại trừ nguyên nhân khác gây đau khớp như viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh gút.

Các xét nghiệm hỗ trợ loại trừ nguyên nhân gây bệnh bao gồm:

Chụp X-quang

Chụp X-quang cung cấp chính xác hình ảnh những thay đổi tại khớp do bệnh viêm khớp vảy nến gây ra.

Chụp MRI

Chụp MRI sử dụng sóng vô tuyến và từ trường mạnh để ghi nhận hình ảnh chi tiết của mô cứng và mô mềm trong cơ thể. Do đó, phương pháp này có thể kiểm tra các biểu hiện liên quan đến gân và dây chằng của bàn chân và lưng dưới.

Xét nghiệm RF

RF là kháng thể phổ biến trong máu của bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, kháng thể này không hiện diện trong máu của người bệnh viêm khớp vảy nến. Do đó, xét nghiệm RF giúp bác sĩ chẩn đoán phân biệt giữa hai bệnh này.

Xét nghiệm dịch khớp

Bác sĩ sử dụng kim để lấy lượng dịch nhỏ từ một trong các khớp bị đau của bệnh nhân, chủ yếu tại đầu gối. Nếu trong dịch khớp có tinh thể axit uric, nguyên nhân dẫn đến đau khớp có thể do gút, không phải viêm khớp vảy nến. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, người đau khớp có thể mắc cả hai bệnh.

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị hoàn toàn bệnh viêm khớp vảy nến. Các liệu pháp thường làm giảm triệu chứng của bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống bệnh nhân. Người ta thường tập trung kiểm soát phản ứng viêm tại các khớp nhằm giảm đau, giảm nguy cơ tàn tật và các vấn đề với da.

Hiện nay, người ta chưa xác định dạng di truyền của bệnh viêm khớp vảy nến. Theo thống kê, nếu trong gia đình có người mắc bệnh vảy nến hoặc bệnh viêm khớp vảy nến, tỉ lệ mắc bệnh của các thành viên khác khoảng 40%.

Có thể giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp vảy nến bằng các biện pháp phòng ngừa sau đây:

• Bảo vệ khớp bằng cách nâng vật nặng bằng hai tay, đẩy cửa bằng toàn bộ cơ thể thay vì dùng tay.
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh giúp giảm áp lực lên khớp, giảm đau và tăng khả năng vận động.
• Tập thể dục thường xuyên: giúp khớp linh hoạt và cơ bắp khỏe mạnh. Các bài tập ít gây áp lực cho khớp bao gồm đạp xe, bơi lội, đi bộ, yoga và thái cực quyền.

• Arthropathic psoriasis
• Psoriatic arthropathy