Bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính (AML)

Công thức máu toàn phần (CBC): xét nghiệm đánh giá các tế bào lưu thông trong máu. Người bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính thường có bạch cầu tăng, hồng cầu đủ và tiểu cầu giảm.

Dấu hiệu khác của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy: bạch cầu giảm do tăng sinh tế bào máu non chưa trưởng thành trong tủy xương làm gián đoạn quá trình phát triển của tế bào máu bình thường (blast).

Phết máu ngoại vi: kiểm tra tế bào blast, số lượng và các loại bạch cầu, số lượng tiểu cầu, những thay đổi về hình dạng tế bào máu.

Xét nghiệm sinh hóa máu và đông máu: đo nồng độ hay hoạt độ của một số chất trong máu. Xét nghiệm này không dùng để chẩn đoán bệnh, mà dùng đánh giá chức năng của các cơ quan trong cơ thể (gan, thận), vấn đề đông máu.

Thông thường, hai xét nghiệm này được thực hiện cùng một lúc. Mẫu tủy xương lấy ở phần sau xương chậu. Nếu chỉ thực hiện chọc hút tủy xương thì có thể lấy ở xương ngực. Xét nghiệm chẩn đoán bệnh bạch cầu, có thể lập lại sau đó để theo dõi hiệu quả điều trị.

Chọc dò tủy sống để lấy dịch não tủy (một chất lỏng trong suốt, mang chất dinh dưỡng và “đệm” vào não cùng tủy sống) bằng một loại kim đặc biệt xuyên qua da vào trong ống tủy. Xét nghiệm nhằm mục đích xác định xem ung thư đã lan đến khu vực này hay chưa.

Xử lý mẫu máu hoặc mẫu dịch hút tủy xương bằng kháng thể. Sau đó mẫu được quan sát dưới kính hiển vi (đối với kỹ thuật hóa mô miễn dịch) hoặc sử dụng thiết bị chuyên dụng (đối với kỹ thuật đếm tế bào dòng chảy) để xem kháng thể có liên kết với chúng hay không, từ đó xác định kiểu miễn dịch - phân loại tế bào bệnh bạch cầu theo kháng nguyên trên bề mặt. Các tế bào bệnh bạch cầu có các kháng nguyên khác nhau tùy thuộc vào mức độ trưởng thành và loại tế bào gốc của chúng. Kết quả xét nghiệm này còn giúp phân loại bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính.

Hóa trị sử dụng thuốc ngăn chặn quá trình phát triển của tế bào ung thư, bằng cách giết chết tế bào hoặc ngăn chặn chúng phân chia. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng đường uống hoặc tiêm vào tĩnh mạch hoặc cơ. Sau đó, thuốc đi vào máu, tiếp cận tế bào ung thư khắp cơ thể (hóa trị toàn thân). Khi thuốc được đưa trực tiếp vào dịch não tủy (hóa trị trong tủy) của một cơ quan hoặc một khoang cơ thể như bụng, thuốc chủ yếu ảnh hưởng đến tế bào ung thư tại khu vực đó (hóa trị vùng). Nếu ung thư ở người lớn đã di căn đến não và tủy sống, áp dụng phương pháo hóa trị trong da. Hóa trị kết hợp sử dụng nhiều hơn một loại thuốc chống ung thư.

Phương pháp hóa trị được thực hiện phụ thuộc vào loại bệnh và tiên lượng bệnh.

Xạ trị sử dụng tia X năng lượng cao hoặc các loại bức xạ khác để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ngăn không cho chúng phát triển. Xạ trị bên ngoài sử dụng một thiết bị bên ngoài cơ thể đưa bức xạ đến vùng cơ thể bị ung thư. Chiếu xạ toàn bộ cơ thể đưa bức xạ đến toàn bộ cơ thể. Xạ trị còn được sử dụng cho trường hợp chuẩn bị cấy ghép tế bào gốc khi bệnh bạch cầu tái phát

Hóa trị tiêu diệt tế bào ung thư, đồng thời cũng loại trừ luôn các tế bào khỏe mạnh. Ghép tế bào gốc là phương pháp điều trị nhằm thay thế tế bào tạo máu. Tế bào gốc (tế bào máu chưa trưởng thành) lấy từ máu hoặc tủy xương của bệnh nhân hoặc người hiến tặng, sau đó được đông lạnh và lưu trữ. Sau khi bệnh nhân hoàn thành hóa trị hoặc xạ trị toàn bộ cơ thể, tế bào gốc lưu trữ được truyền lại cho bệnh nhân. Chúng sẽ phát triển thành các tế bào máu bình thường.

Liệu pháp trúng đích sử dụng thuốc hoặc các chất khác nhằm xác định và tấn công tế bào ung thư. Liệu pháp trúng đích thường ít gây hại cho các tế bào bình thường hơn so với hóa trị hoặc xạ trị.

Một số liệu pháp trúng đích như sau:

Kháng thể đơn dòng: là protein nhân tạo có trong hệ thống miễn dịch. Kháng thể này gắn vào mục tiêu cụ thể trên tế bào ung thư hoặc tế bào giúp tế bào ung thư phát triển. Chúng ngăn chặn quá trình phát triển và tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ngăn tế bào ung thư lây lan. Kháng thể đơn dòng đưa vào cơ thể người bệnh bằng đường tiêm. Chúng có thể dùng đơn lẻ hoặc kết hợp với loại thuốc khác. Ví dụ như Gemtuzumab ozogamicin là thuốc kết hợp kháng thể sử dụng điều trị bệnh nhân mới được chẩn đoán hoặc tái phát. Nó chứa một kháng thể đơn dòng liên kết với CD33 có trên một số tế bào bệnh bạch cầu.

Liệu pháp trúng đích khác:

• Midostaurin: chất ức chế protein kinase sử dụng kết hợp hóa trị dùng cho bệnh nhân mới được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính do đột biến gen FLT3.
• Gilteritinib: chất ức chế tyrosine kinase sử dụng cho bệnh nhân mang đột biến gen FLT3 tái phát hoặc không thuyên giảm.
• Glasdegib, ivosidenib, và allowsidenib: sử dụng điều trị không tăng liều trên bệnh nhân cao tuổi hoặc không đáp ứng điều trị tiêu chuẩn.

Arsenic trioxide và all-trans retinoic acid (ATRA) là loại thuốc chống ung thư có tác dụng tiêu diệt, ngăn tế bào bệnh bạch cầu phân chia hoặc giúp tế bào bệnh bạch cầu trưởng thành thành tế bào bạch cầu. Chúng thường dùng điều trị cho bệnh nhân APL.