Hội chứng von Hippel-Lindau

Các khối u mạch máu thường xuất hiện ở người mắc hội chứng von Hippel-Lindau. Chúng tạo ra từ mạch máu mới hình thành. Mặc dù, chúng thường không phải ung thư nhưng có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng đe dọa tính mạng. U nguyên bào máu phát triển trong não và tủy sống gây đau đầu, nôn mửa, suy nhược và mất phối hợp cơ. U nguyên bào máu cũng có thể xảy ra trong mô nhạy cảm với ánh sáng, nằm ở phía sau của mắt (võng mạc) - u mạch võng mạc, gây mất thị lực.

Người bệnh thường phát triển u nang ở thận, tuyến tụy (khối u thần kinh nội tiết tuyến tụy) và đường sinh dục. Hội chứng Von Hippel-Lindau liên quan đến loại khối u gọi là pheochromocytoma, thường xảy ra ở tuyến thượng thận (tuyến sản xuất hormone nhỏ nằm trên đầu mỗi thận). Pheochromocytomas thường không phải là ung thư. Chúng có thể không gây ra triệu chứng nhưng trong một số trường hợp chúng gây đau đầu, cơn hoảng sợ, đổ mồ hôi nhiều hoặc huyết áp cao nguy hiểm có thể không đáp ứng với thuốc. Pheochromocytomas đặc biệt nguy hiểm trong thời điểm căng thẳng hoặc chấn thương.

Khoảng 10% người bệnh phát triển khối u túi endolymphatic - khối u không phải ung thư ở tai trong. Khối u này gây mất thính lực ở một hoặc cả hai tai, ù tai và vấn đề thăng bằng. Nếu không được điều trị, khối u này có thể gây điếc sâu đột ngột.

Khối u không phải ung thư cũng có thể phát triển trong gan và phổi của người bệnh. Chúng không gây ra bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào.

Hội chứng von Hippel-Lindau là bệnh hiếm gặp, ước tính 1/36.000 người mắc bệnh.

Đột biến gen VHL gây ra hội chứng von Hippel-Lindau. Gen VHL có chức năng ức chế khối u, kiểm soát quá trình phát triển và phân chia tế bào. Đột biến gen VHL ngăn cản quá trình sản xuất protein VHL hoặc dẫn đến sản xuất protein bất thường. Protein VHL thay đổi nên bị mất chức năng, dẫn tới tế bào phát triển và phân chia mất kiểm soát rồi tạo thành khối u và u nang đặc trưng của hội chứng von Hippel-Lindau.

Hiện nay chưa có hướng dẫn chung cho quá trình sàng lọc hội chứng von Hippel-Lindau. Tuy nhiên, khi một người có một trong các yếu tố sau, bác sĩ có thể nghi ngờ mắc VHL:

• Gia đình có tiền sử bệnh
• Khối u nguyên bào mạch máu ở não, tủy sống hoặc mắt
• Khối u thận, u nang tuyến tụy, u tủy thượng thận, khối u túi nội mạc tử cung hoặc u mào tinh hoàn

Cách duy nhất để chẩn đoán xác định VHL là xét nghiệm di truyền xác định đột biến.

Đột biến gen VHL không thể sửa chữa nhưng biến chứng của hội chứng VHL có thể kiểm soát bằng cách theo dõi thường xuyên. Khi phát hiện sớm khối u, điều trị đạt hiệu quả cao hơn. Mục đích điều trị khối u khi chúng còn nhỏ và trước khi gây ra tổn thương.

Quá trình điều trị có thể khác nhau, tùy thuộc vào vị trí và kích thước của khối u và u nang. Nó thường liên quan đến phẫu thuật.

• U nguyên bào thần kinh trung ương phẫu thuật bằng bức xạ gamma. Đối với khối u lớn cần thuyên tắc trước khi phẫu thuật giảm nguy cơ chảy máu.
• U mạch máu võng mạc có thể lực chọn các phương pháp điều trị như thấu nhiệt, đèn xenon, tia laser, đông lạnh cryo và xạ trị chùm tia bên ngoài.
• Ung thư tế bào thận nên phẫu thuật sớm.

Một số khối u khác có thể dùng phương pháp xạ trị.

Đột biến di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường. Do đó, một bản sao của gen đột biến trong mỗi tế bào đủ làm tăng nguy cơ phát triển khối u và u nang. Người bệnh thừa hưởng một bản sao gen đột biến từ cha hoặc mẹ bị bệnh.

Khoảng 20% ​​trường hợp, gen đột biến là kết quả của đột biến (de novo) mới xảy ra trong quá trình hình thành tế bào sinh sản (trứng hoặc tinh trùng) hoặc trong quá trình phát triển rất sớm.

Hiện nay chưa có phương pháp phòng ngừa hội chứng von Hippel-Lindau. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền đảm bảo sinh con khỏe mạnh.

Nếu một người mắc hội chứng von Hippel-Lindau, khi sinh con sẽ có 50% khả năng di truyền bệnh. Do đó, để bảo đảm 100% khả năng con không bị bệnh, cha mẹ có thể chọn phương pháp thụ tinh nhân tạo IVF và sàng lọc phôi PGS/PGD.

• Angiomatosis retinae
• Cerebelloretinal angiomatosis, familial
• Hippel-Lindau disease
• VHL syndrome
• Von Hippel-Lindau disease