Loạn sản xương gây tử vong

Bệnh loạn sản xương gây tử vong đặc trưng bởi các chi cực ngắn, có nếp gấp da thừa trên cánh tay và chân. Một số đặc điểm khác có thể gặp ở người bệnh như lồng ngực xẹp, xương sườn ngắn, phổi kém phát triển, dị tật đầu to với trán rộng, mắt lồi rõ.

Bệnh gồm hai loại chính:

• Loại I đặc trưng bởi sự hiện diện của xương đùi cong và chứng dẹt đốt sống.
• Loại II đặc trưng bởi xương đùi thẳng và bất thường hộp sọ từ trung bình đến nặng gọi là hộp sọ biến dạng như hình cỏ ba lá (cloverleaf skull ).

Ước tính tỷ lệ mắc bệnh khoảng 1/50.000 đến 1/20.000 trẻ sơ sinh. Loạn sản xương gây tử vong loại I phổ biến hơn loại II.

Đột biến gen FGFR3 gây ra bệnh loạn sản xương gây tử vong loại I và loại II. Gen FGFR3 cung cấp hướng dẫn tạo ra một loại protein liên quan đến giai đoạn phát triển và duy trì xương, mô não. Đột biến gen FGFR3 dẫn đến protein FGFR3 hoạt động quá mức, gây rối loạn quá trình phát triển xương nghiêm trọng, đặc trưng của bệnh loạn sản xương gây tử vong. Người ta vẫn chưa hiểu rõ ảnh hưởng của đột biến FGFR3 gây ra bất thường về não và da.

Bệnh loạn sản xương gây tử vong hiếm gặp do đó thường gây khó khăn trong quá trình chẩn đoán. Quá trình chẩn đoán bệnh dựa vào đặc điểm lâm sàng hoặc xét nghiệm hình ảnh như siêu âm.

Hiện nay chưa có cách chữa trị bệnh loạn sản xương gây tử vong. Quá trình điều trị hiện tại chủ yếu liên quan đến vấn đề quyết định phương pháp sinh em bé và kiểm soát biến chứng của bé sau sinh. Tuy nhiên, thai nhi chẩn đoán mắc bệnh loạn sản xương gây tử vong thường chết lưu hoặc chết ngay sau khi sinh do suy hô hấp. Một số trường hợp sống sót qua thời kỳ sơ sinh nhờ hỗ trợ y tế.

Loạn sản xương gây tử vong di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường. Do đó, một bản sao của gen đột biến trong mỗi tế bào là đủ để gây bệnh.

Hầu hết trường hợp mắc loạn sản xương gây tử vong do đột biến mới trong gen FGFR3 và xảy ra ở người không có tiền sử bệnh trong gia đình họ.

Đến nay, chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh nào có con. Vì vậy, bệnh không truyền cho thế hệ tiếp theo.

Hiện nay chưa có phương pháp phòng ngừa bệnh loạn sản xương gây tử vong. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền đảm bảo sinh con khỏe mạnh.

Nếu một người mắc bệnh loạn sản xương gây tử vong do đột biến gen FGFR3, khi sinh con sẽ có 50% khả năng di truyền bệnh. Do đó, để bảo đảm 100% khả năng con không bị bệnh, cha mẹ có thể chọn phương pháp thụ tinh nhân tạo IVF và sàng lọc phôi PGS/PGD.

Trường hợp mắc bệnh do đột biến mới (de novo) gen FGFR3 xảy ra trong quá trình tạo phôi, các cặp vợ chồng trong thời gian mang thai nên chủ động làm xét nghiệm sàng lọc thai NIPT ihope sớm ngay từ tuần thứ 9 để phát hiện bệnh loạn sản xương gây tử vong ở thai nhi.

• Dwarf, thanatophoric
• Thanatophoric dwarfism
• Thanatophoric short stature