Rụng tóc từng mảng

Rụng tóc từng mảng khởi phát tại mọi độ tuổi, phổ biến nhất từ giai đoạn trưởng thành. Biểu hiện chung của người bệnh là tóc trên da đầu rụng theo những mảng tròn nhỏ, đường kính bằng đồng xu. Tóc thường rụng trong vài tuần và có thể mọc lại sau đó. Quá trình tóc rụng-mọc không theo chu kỳ nhất định và thời gian khác nhau giữa từng người.

Ngoài ra, một số trường hợp bệnh nhân còn xuất hiện các triệu chứng khác như:

• Rỗ móng tay
• Rụng tóc và lông toàn thân

Ảnh: Rỗ móng tay
Nguồn: National Human Genome Research Institute

Theo thống kê tại Mỹ, tỉ lệ người mắc rụng tóc từng mảng là 1/500–1000 trường hợp. Đây là nhóm bệnh phổ biến thứ hai trong những nhóm bệnh gây rụng tóc. Khả năng mắc bệnh là như nhau giữa nam và nữ.

Hiện nay, người ta chưa tìm ra nguyên nhân gây ra rụng tóc từng mảng. Bệnh được xếp vào nhóm bệnh tự miễn. Hệ miễn dịch bảo vệ cơ thể bằng cách nhận biết và tấn công các tác nhân xâm nhiễm như vi khuẩn hoặc virus. Đối với bệnh tự miễn, hệ miễn dịch không nhận diện được protein của bản thân, nên chúng tự tấn công những tế bào của cơ thể. Trong trường hợp này, hệ miễn dịch nhắm vào nang tóc khiến tóc ngừng phát triển. Tuy nhiên tóc có thể mọc lại sau khi hệ miễn dịch ngừng tấn công.

Đột biến nhiều gen liên quan đến bệnh rụng tóc từng mảng. Những gen này thuộc nhóm phức hợp kháng nguyên bạch cầu người (HLA) . Phức hợp HLA giúp hệ miễn dịch phân biệt tế bào của cơ thể với sinh vật xâm nhập từ bên ngoài như virus và vi khuẩn. Một số đột biến trong gen HLA dẫn đến nang tóc bị tổn thương, từ đó triệu chứng của bệnh khởi phát. Một số gen gây ra tình trạng viêm cũng liên quan đến bệnh rụng tóc từng mảng.

Ngoài ra, yếu tố bên ngoài như căng thẳng kéo dài hoặc chấn thương cũng ảnh hưởng đến phản ứng miễn dịch trong cơ thể. Bên cạnh đó, rụng tóc từng mảng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn khác và ngược lại.

Những bệnh này bao gồm:

• Bạch biến
• Lupus ban đỏ hệ thống
• Viêm da dị ứng
• Hen suyễn dị ứng
• Bệnh tuyến giáp tự miễn như Hashimoto và Graves

Ảnh: Cấu tạo nang tóc
Nguồn: 2008 Terese Winslow LLC for the National Cancer Institute

Ảnh: Phức hợp HLA
Nguồn: U.S. National Library of Medicine.

Rụng tóc từng mảng được chẩn đoán dựa trên triệu chứng kết hợp với xét nghiệm nhằm xác định bệnh nhân có mắc bệnh tự miễn hay không.

Các xét nghiệm có thể được thực hiện để chẩn đoán bệnh tự miễn dịch bao gồm:

Điều trị rụng tóc từng mảng dựa trên mức độ nghiêm trọng của từng trường hợp. Bác sĩ thường xem xét các yếu tố như tuổi tác, mức độ và vị trí rụng tóc để đưa ra liệu pháp phù hợp cho từng bệnh nhân. Trường hợp nhẹ, tóc có thể tự mọc lai nên người bệnh không cần chữa trị.

Đối với trẻ em dưới 10 tuổi, phương pháp điều trị bao gồm:

• Bôi corticosteroid một ngày hai lần
• Sử dụng minoxidil

Người lớn có thể sử dụng các loại thuốc như:

• Corticosteroid (tiêm hoặc bôi)
• Anthralin
• Methotrexate
• Thuốc ức chế JAK

Người ta chưa xác định được cơ chế di truyền của rụng tóc từng mảng do bệnh chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố kết hợp với nhau như di truyền và môi trường. Bệnh có xu hướng di truyền trong gia đình, do đó, trong gia đình có người bị rụng tóc từng mảng sẽ làm tăng nguy mắc bệnh của những thành viên còn lại. Họ cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh tự miễn khác.

Hiện nay chưa có phương pháp phòng ngừa bệnh rụng tóc từng mảng. Các thành viên trong gia đình nên khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kỳ nếu có thành viên mắc bệnh. Bên cạnh đó, chúng ta cần duy trì lối sống tích cực như ngủ đủ giấc, có chế độ ăn uống lành mạnh nhằm hạn chế thừa cân, béo phì và tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại.

• AA
• Alopecia circumscripta