Hội chứng Sheldon-Hall (Sheldon-Hall syndrome) là bệnh di truyền gây biến dạng khớp. Do đó, người bệnh thường gặp nhiều khó khăn khi cử động tay, chân.
Biểu hiện lâm sàng
Tay, chân phát triển bất thường
Hội chứng Sheldon-Hall làm cho các chi của người bệnh có những đặc điểm bất thường bao gồm:
- Dị tật cong ngón tay
- Các ngón tay chồng lên nhau
- Bàn tay biến dạng, lệch trục —tất cả các ngón tay hướng ra ngoài
- Bàn chân khoèo do xương biến dạng và lệch vào bên trong

Ảnh: Cong ngón tay
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Ngón tay chồng lên nhau
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Xương ngón tay lệch trục
Nguồn: Elements of Morphology, National Human Genome Research Institute

Ảnh: Bàn chân khoèo
Nguồn: U.S. National Library of Medicine
Mỗi người bệnh có dấu hiệu khác nhau. Những dị tật này sẽ xuất hiện từ lúc trẻ vừa sinh ra và tiến triển nghiêm trọng theo thời gian.
Đặc điểm ngoại hình
Ngoại hình của người bệnh có những dấu hiệu đặc trưng như:
- Khuôn mặt hình tam giác
- Đuôi mắt hướng xuống
- Xuất hiện nhiều nếp nhăn sâu trên da , chủ yếu là xung quanh vùng mũi và môi
- Vòm miệng cao
- Miệng nhỏ bất thường
- Cổ có màng
- Tầm vóc thấp bé

Ảnh: Khuôn mặt dài, hình tam giác
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Mí dưới của mắt bị xệ xuống
Nguồn: National Library of Medicine

Ảnh: Nếp nhăn sâu xuất hiện quanh mũi và miệng
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Vòm miệng cao
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Miệng nhỏ
Nguồn: U.S. National Library of Medicine

Ảnh: Cổ có màng
Nguồn: U.S National Library of Medicine
Hội chứng Sheldon-Hall không ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể. Do đó, tuổi thọ và trí não của người bệnh phát triển bình thường.
Độ phổ biến
Hiện nay, người ta chưa xác định được tỉ lệ mắc hội chứng Sheldon-Hall. Hội chứng này thuộc dạng phổ biến của bệnh viêm khớp ngoại biên. Đến nay, mới chỉ 100 trường hợp mắc bệnh đã được ghi nhận.
Nguyên nhân
Đột biến gen MYH3, TNNI2, TNNT3 và TPM2 gây ra hội chứng Sheldon-Hall. Những gen này cung cấp hướng dẫn tạo ra protein tham gia vào quá trình co cơ. Đột biến xuất hiện trên bốn gen này cản trở quá trình phát triển bình thường của cơ bắp hoặc ngăn cản quá trình kiểm soát co cơ. Do đó, người bệnh gặp tình trạng co rút cơ và xương phát triển bất thường.
Hiện nay, người ta vẫn chưa xác định được vì sao hội chứng này chỉ ảnh hưởng đến tay và chân cũng như mối liên hệ giữa đột biến trên các gen này với những biểu hiện của bệnh.
Gen MYH3
Quá trình co cơ diễn ra khi sợi myosin trượt trên sợi actin. Gen MYH3 cung cấp hướng dẫn tạo ra protein myosin hoạt động trong giai đoạn bào thai. Do đó, gen MYH3 giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển cơ bắp.

Nguồn: U.S National Library of Medicine
Gen TNNI2, TNNT3 và TPM2
Gen TNNI2 và TNNT3 cung cấp hướng dẫn tạo ra protein troponin, gen TPM2 cung cấp hướng dẫn tạo ra protein tropomyosin. Hai loại protein này kiểm soát quá trình co cơ bằng cách tác động đến tương tác của sợi myosin và sợi actin.

Nguồn: U.S National Library of Medicine
Chẩn đoán
Chẩn đoán dựa trên biểu hiện
Bác sĩ thường chẩn đoán hội chứng Sheldon-Hall dựa trên các biểu hiện lâm sàng liên quan đến các bất thường của tay, chân hoặc dị biệt về ngoại hình. Bệnh nhân phải có ít nhất hai trong số những đặc điểm đặc trưng để tránh tình trạng chẩn đoán sai. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng xem xét bệnh sử gia đình để đưa ra chẩn đoán.
Chẩn đoán trước sinh
Thai nhi từ 18–24 tuần tuổi nên được siêu âm để kiểm tra dấu hiệu của hội chứng Sheldon-Hall nếu người mẹ cảm thấy chuyển động của thai nhi giảm bất thường.

Nguồn: Terese Winslow
Chẩn đoán di truyền
Thai phụ nên thực hiện thêm xét nghiệm di truyền nếu trong gia đình có thành viên mắc bệnh. Người ta thường khảo sát đột biến gen MYH3 vì phần lớn các trường hợp bệnh khởi phát từ đột biến gen này. Nếu không phát hiện đột biến gen MYH3, người ta sẽ kiểm tra đột biến gen TNNI2, TNNT3 và TPM2.
Điều trị
Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị hội chứng Sheldon-Hall. Vật lí trị liệu hoặc phẫu thuật thường được dùng để cải thiện tình trạng co rút cơ bất thường. Biểu hiện của bệnh thường xuất hiện ngay sau khi trẻ chào đời. Do đó, điều trị càng sớm sẽ giúp người bệnh đáp ứng với với các liệu pháp tốt hơn.
Dạng di truyền
Hội chứng Sheldon-Hall di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường. Do đó, một bản sao của gen trong mỗi tế bào đủ để gây ra bệnh. Người bệnh thường được di truyền từ cha hoặc mẹ mắc bệnh. Một số ít trường hợp là do đột biến mới (denovo) xuất hiện trong quá trình hình thành tế bào sinh sản (trứng, tinh trùng) hoặc quá trình phát triển phôi sớm.

Nguồn: U.S. National Library of Medicine
Phòng ngừa
Hội chứng Sheldon-Hall di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, nếu cha hoặc mẹ mắc bệnh, con sinh ra sẽ có 50% khả năng di truyền bệnh. Do đó, để bảo đảm 100% khả năng con không bị bệnh, cha mẹ có thể chọn phương pháp thụ tinh nhân tạo IVF và sàng lọc phôi PGS/PGD. Các thành viên trong gia đình nên khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kỳ nếu có thành viên mắc bệnh. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền nhằm đảm bảo sinh con khỏe mạnh.
Các tên gọi khác
- Arthrogryposis multiplex congenita, distal, type 2B
- DA2B
- Distal arthrogryposis type 2B
- SHS
References
- Catalog of Genes and Diseases from OMIM. ARTHROGRYPOSIS, DISTAL, TYPE 2B1; DA2B1. Retrieved June 26, 2024 from https://omim.org/entry/601680
- U.S National Library of Medicine. Sheldon-Hall syndrome. Retrieved June 26, 2024 from https://medlineplus.gov/genetics/condition/sheldon-hall-syndrome/#frequency
- National Organization for Rare Disorders. Sheldon-Hall syndrome. Retrieved June 26, 2024 from https://rarediseases.org/gard-rare-disease/sheldon-hall-syndrome/
- Orphanet. Sheldon-Hall syndrome. Retrieved June 26, 2024 from https://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/1750-1172-4-11
- Frontiers. Diagnostic work-up and phenotypic characteristics of a family with variable severity of distal arthrogryposis type 2B (Sheldon-Hall syndrome) and TNNT3 pathogenic variant. Retrieved June 26, 2024 from https://www.frontiersin.org/journals/genetics/articles/10.3389/fgene.2022.955041/full
- National Institute of Health. Sheldon-Hall syndrome. Retrieved June 26, 2024 from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2663550/
