Thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase

Dấu hiệu của thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase thường xuất hiện trong vài năm đầu đời. Người bệnh có biểu hiện mệt mỏi cực độ, chán ăn, nôn, thở nhanh. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân có dấu hiệu co giật. Những lần phát bệnh được gọi là cơn nhiễm toan ceton và có khả năng dẫn đến hôn mê. Khoảng một nửa bệnh nhân khởi phát cơn nhiễm toan ceton trong vòng 4 ngày đầu đời. Giữa các cơn nhiễm toan ceton, bệnh không gây ra bất kì triệu chứng nào.

Đa số người thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase có mức ketone trong máu cao liên tục. Do đó, bệnh nhân dễ bị nhiễm toan ceton. Tần suất của đợt phát bệnh thường khác nhau giữa các cá nhân.

Các yếu tố làm tăng mức ketone bao gồm:

• Nhiễm trùng
• Sốt
• Nhịn ăn

Tỉ lệ mắc bệnh thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase chưa được xác định. Khoảng 20 trường hợp đã được ghi nhận trên toàn thế giới.

Đột biến gen OXCT1 gây ra thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase. Gen OXCT1 cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase. Enzyme này chủ yếu hoạt động tại ti thể—trung tâm sản xuất năng lượng của tế bào. Enzyme succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase giữ vai trò quan trọng đối với quá trình phân hủy ketone. Ketone cung cấp năng lượng cho cơ thể trong thời gian nhịn ăn hoặc khi tê bào cần sử dụng nhiều năng lượng. Các trường hợp cần nhiều năng lượng bao gồm bệnh hoặc vận động.

Đột biến gen OXCT1 khiến enzyme succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase giảm hoặc mất hoàn toàn chức năng. Bởi vì lượng enzyme giảm, cơ thể mất khả năng phân hủy ketone. Từ đó, quá trình sản xuất năng lượng giảm và nồng độ ketone trong máu tăng. Nếu những dấu hiệu này tiến triển nghiêm trọng, bệnh nhân sẽ xảy ra cơn nhiễm toan ceton. Trong một số trường hợp, cơ thể người bệnh có thể tạo ra enzyme có một phần chức năng. Nguy cơ xảy ra cơn nhiễm toan ceton của những bệnh nhân này vẫn cao nhưng tình trạng này sẽ không kéo dài liên tục.

Thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase được chẩn đoán thông qua các cơn nhiễm toan ceton—dấu hiệu đặc trưng của bệnh. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, bệnh nhân không xuất hiện triệu chứng này. Do đó, người bệnh cần thực hiện một số xét nghiệm để bác sĩ có thêm thông tin cần thiết.

Các xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh bao gồm:

• Xét nghiệm máu và nước tiểu: nhằm xác định nồng độ ceton, độ pH và nồng độ HCO3
• Xét nghiệm hoạt động của enzyme: bằng cách sử dụng nguyên bào sợi, tế bào lympho hoặc tiểu cầu

Các cơn nhiễm toan ceton cần được điều trị sớm bằng liệu pháp truyền dịch tĩnh mạch có chứa glucose. Phương pháp này được tiến hành ngay cả khi bệnh nhân có mức đường huyết bình thường hoặc cao nhằm ức chế quá trình sản xuất ceton.

Ngoài ra, người thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase cần thực hiện một số biện pháp sau:

• Tránh nhịn ăn kéo dài
• Tránh chế độ ăn giàu chất béo
• Theo dõi nồng độ ketone trong nước tiểu tại nhà
• Bổ sung carbohydrate ngay khi nồng độ ketone cao hơn bình thường

Thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase di truyền theo kiểu lặn trên nhiễm sắc thể thường, nghĩa là cả hai bản sao của gen trong mỗi tế bào đều có đột biến. Cha mẹ của một cá nhân mắc bệnh lặn trên nhiễm sắc thể thường đều mang một bản sao của gen đột biến, nhưng họ thường không biểu hiện dấu hiệu và triệu chứng của bệnh.

Thiếu succinyl-CoA:3-ketoacid CoA transferase di truyền lặn đột biến gen OXCT1, cha mẹ mang đột biến dị hợp nên gần như không có biểu hiện bệnh, do đó rất khó phát hiện cho đến khi sinh con. Cha mẹ nên làm xét nghiệm sàng lọc gen lặn để chủ động cho tương lai của con. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền nhằm đảm bảo sinh con khỏe mạnh. Người thuộc nhóm nguy cơ mắc bệnh cần khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kì.

• 3-oxoacid CoA transferase deficiency
• Ketoacidosis due to SCOT deficiency
• SCOT deficiency
• Succinyl-CoA 3-oxoacid transferase deficiency
• Succinyl-CoA:3-oxoacid CoA transferase deficiency
• Succinyl-CoA:acetoacetate transferase deficiency