Hội chứng Lowe

Hội chứng Lowe rất hiếm gặp. Tỉ lệ mắc bệnh khoảng 1/500.000 người.

Đột biến gen OCRL gây ra hội chứng Lowe. Gen OCRL cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme có vai trò biến đổi phân tử chất béo được gọi là phospholipid màng. Cụ thể, thông qua quá trình kiểm soát mức độ phospholipid màng, enzyme OCRL điều chỉnh quá trình vận chuyển một số chất qua lại màng tế bào. Ngoài ra, enzyme này cũng tham gia vào quá trình điều chỉnh bộ khung actin của tế bào. Actin là mạng lưới các sợi tạo nên khung cấu trúc của tế bào. Bộ khung actin có một số chức năng quan trọng bao gồm xác định hình dạng tế bào và điều khiển tế bào di chuyển.

Một số đột biến gen OCRL ngăn cản quá trình sản xuất enzyme OCRL, trong khi các đột biến khác làm giảm, loại bỏ hoạt động của enzyme hoặc ngăn chặn nó tương tác với protein khác trong tế bào. Người ta đang xác định cơ chế đột biến OCRL gây ra đặc điểm đặc trưng của hội chứng Lowe. Vì enzyme OCRL có mặt trên khắp cơ thể, lí do bệnh chỉ ảnh hưởng đến não, thận và mắt chưa được xác định. Người ta cho rằng có thể enzyme khác bù đắp hoạt động cho enzyme OCRL mất chức năng trong các mô không bị ảnh hưởng.

Bác sĩ chẩn đoán hội chứng Lowe thông qua mức độ hoạt động của enzyme phosphatidylinositol polyphosphate 5-phosphatase OCRL trong tế bào da nuôi cấy. Ngoài ra, xét nghiệm di truyền tìm đột biến gen OCRL có thể phát hiện chính xác hơn 95% trường hợp nam giới mắc bệnh.

Trong một số trường hợp, ba hoặc mẹ mang gen đột biến được chỉ định thực hiện chẩn đoán trước sinh bằng xét nghiệm sinh hóa hoặc xét nghiệm di truyền.

Người bệnh hội chứng Lowe có biểu hiện yếu cơ có thể gặp khó khăn khi ăn uống. Do đó, bác sĩ sẽ thực hiện phương pháp đặt ống dẫn thức ăn qua dạ dày. Đồng thời, bệnh nhân cũng cần tuân theo các biện pháp tiêu chuẩn cho triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản.

Khi có dấu hiệu đục thủy tinh thể, bệnh nhân cần tiến hành điều trị sớm nhằm thúc đẩy thị lực phát triển đến mức tối ưu. Phương pháp cải thiện thị lực phổ biến là kính mắt và kính áp tròng. Bệnh tăng nhãn áp thường điều trị bằng thuốc và không cần phẫu thuật vì phẫu thuật có nguy cơ dẫn đến biến chứng sẹo lồi giác mạc.

Các biểu hiện lâm sàng liên quan đến thận thường được điều trị bằng cách bổ sung natri và kali bicarbonate hoặc citrate. Mỗi cá nhân sẽ phù hợp với liều lượng khác nhau. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh thận tiến triển thành bệnh thận giai đoạn cuối và gây nguy hiểm đến tính mạng. Khi đó, bác sĩ sẽ điều trị bằng phương pháp lọc máu và ghép thận.

Bệnh nhân có dấu hiệu còi xương cần uống phosphate và calcitriol. Bên cạnh đó, người bệnh nên theo dõi mật độ xương định kì theo chỉ định của bác sĩ. Những triệu chứng như co giật và hành vi bất thường cần điều trị bằng thuốc và các phương pháp trị liệu.

Hội chứng Lowe bắt nguồn từ đột biến gen OCRL di truyền theo kiểu lặn liên kết với nhiễm sắc thể giới tính X. Nam giới chỉ có một nhiễm sắc thể X, do đó một bản sao của gen OCRL đột biến trong mỗi tế bào đủ gây ra triệu chứng nghiêm trọng bệnh. Người cha bị bệnh không thể truyền gen đột biến này cho con trai.

Phụ nữ có hai nhiễm sắc thể X, đột biến tại một bản sao của gen OCRL thường không gây ra các biểu hiện đặc trưng của hội chứng Lowe. Tuy nhiên, đa số người có gen đột biến đều xảy ra các thay đổi tại thấu kính của mắt. Khác thường này có thể quan sát được bằng cách kiểm tra mắt kĩ lưỡng. Các dấu hiệu này không làm giảm thị lực của người bệnh.

Hội chứng Lowe có cơ chế di truyền liên kết X phức tạp nên khó phát hiện đối với những người phụ nữ mang gen bệnh cho đến khi họ sinh con. Người mẹ nên làm xét nghiệm sàng lọc gen lặn để chủ động cho tương lai của con. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền nhằm đảm bảo sinh con khỏe mạnh. Người thuộc nhóm nguy cơ mắc bệnh cần khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kì.

• Cerebrooculorenal syndrome
• Lowe oculocerebrorenal syndrome
• Oculocerebrorenal syndrome
• Oculocerebrorenal syndrome of Lowe
• Phosphatidylinositol-4,5-bisphosphate-5-phosphatase deficiency