Mẫn cảm warfarin

Bệnh nhân mẫn cảm warfarin cần nhiều thời gian để chuyển hóa warfarin hơn so với bình thường nên thuốc hoạt động trong cơ thể lâu hơn. Do đó, người mẫn cảm warfarin cần sử dụng thuốc với liều thấp hơn. Trong một số trường hợp, bệnh nhân không cần sử dụng nhiều thuốc để ngăn ngừa cục máu đông vì quá trình hình thành cục máu đông của họ chậm hơn bình thường. Vì vậy, liều warfarin thấp có thể dễ dàng ngăn chặn quá trình này. Người bệnh sử dụng warfarin liều trung bình hoặc cao có thể gây chảy máu bất thường trong não, đường tiêu hóa hoặc các mô khác. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng khác hoặc tử vong.

Mẫn cảm warfarin không gây ra bất kì ảnh hưởng nào khác đến sức khỏe nếu người bệnh không sử dụng warfarin.

Tỉ lệ mắc bệnh mẫn cảm warfarin chưa được xác định. Tuy nhiên, bệnh phổ biến hơn với người lớn tuổi và người nhẹ cân.

Hằng năm, tại Hoa Kì có khoảng 2 triệu người sử dụng warfarin do bác sĩ kê đơn. Trong số đó có khoảng 35.000–45.000 người phải cấp cứu vì tác dụng phụ của warfarin. Dấu hiệu phổ biến nhất của người mẫn cảm với warfarin khi dùng thuốc quá liều là xuất huyết nội nghiêm trọng.

Trong cơ thể có nhiều gen tham gia vào quá trình chuyển hóa warfarin và xác định tác dụng của thuốc trong cơ thể. Đa hình gen CYP2C9 và VKORC1 gây ra bệnh mẫn cảm warfarin. Ngoài ra, đa hình trong các gen chưa xác định cũng có tác động nhỏ đến quá trình chuyển hóa warfarin. Đa hình liên quan đến bệnh thường khác nhau tùy theo quần thể và sắc tộc.

Gen CYP2C9 cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme có tác dụng phân hủy nhiều chất khác nhau trong cơ thể như steroid, axit béo và một số loại thuốc bao gồm warfarin. Một số đa hình gen CYP2C9 làm giảm hoạt động của enzyme CYP2C9 và làm chậm quá trình chuyển hóa warfarin của cơ thể. Do đó, thuốc hoạt động trong cơ thể với thời gian dài hơn dẫn đến hiện tượng mẫn cảm với warfarin.

Gen VKORC1 cung cấp hướng dẫn tạo ra enzyme epoxide reductase vitamin K. Enzyme epoxide reductase vitamin K có chức năng kích hoạt các protein đông máu trong quá trình hình thành cục máu đông. Warfarin ức chế hoạt động của enzyme này và làm chậm quá trình kích hoạt các protein đông máu và hình thành cục máu đông khác. Các đa hình gen VKORC1 làm giảm lượng enzyme epoxide reductase vitamin K chức năng dẫn đến quá trình đông máu giảm. Trong một số trường hợp, bệnh nhân cần liều warfarin rất thấp để ức chế enzyme epoxide reductase vitamin K vì cơ thể có ít enzyme chức năng.

Ngoài ra, các yếu tố khác bao gồm giới tính, tuổi tác, cân nặng, chế độ ăn uống và một số loại thuốc cũng ảnh hưởng đến cách cơ thể phản ứng với warfarin.

Bệnh mẫn cảm warfarin được chẩn đoán bằng xét nghiệm độ nhạy cảm với warfarin. Xét nghiệm này chủ yếu đo lường mức độ hiệu của quá trình chuyển hóa thuốc trong cơ thể nhằm xác định liều warfarin thích hợp với mỗi cá nhân. Khi thực hiện phương pháp chẩn đoán này, người bệnh cần nhịn ăn hoặc tạm thời ngừng sử dụng một số loại thuốc trước khi tiến hành lấy máu tĩnh mạch.

Ngoài ra, người bệnh có thể xét nghiệm di truyền để xác định đa hình gen CYP2C9 và VKORC1. Tuy nhiên, phương pháp này không phổ biến vì bên cạnh yếu tố di truyền, các yếu tố khác bao gồm lối sống, chế độ ăn uống, sức khỏe, tuổi tác và giới tính cũng góp phần vào độ nhạy cảm warfarin.

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị hoàn toàn bệnh mẫn cảm warfarin. Biện pháp phổ biến nhất là xác định mức độ nhạy cảm warfarin của mỗi bệnh nhân nhằm đưa ra liều lượng thuốc phù hợp. Trong quá trình sử dụng warfarin, bác sĩ sẽ thường xuyên theo dõi phản ứng của người bệnh với thuốc bằng xét nghiệm PT/INR để đảm bảo hiệu quả của thuốc.

Bệnh mẫn cảm warfarin di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường. Do đó, một bản sao của gen trong mỗi tế bào đủ để gây ra bệnh. Người bệnh thường được di truyền từ cha hoặc mẹ mắc bệnh. Một số ít trường hợp là do đột biến mới (denovo) xuất hiện trong quá trình hình thành tế bào sinh sản (trứng, tinh trùng) hoặc quá trình phát triển phôi sớm.

Bệnh mẫn cảm warfarin di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, nếu cha hoặc mẹ mắc bệnh, con sinh ra sẽ có 50% khả năng di truyền bệnh. Do đó, để bảo đảm 100% khả năng con không bị bệnh, cha mẹ có thể chọn phương pháp thụ tinh nhân tạo IVF và sàng lọc phôi PGS/PGD. Các thành viên trong gia đình nên khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kỳ nếu có thành viên mắc bệnh. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền nhằm đảm bảo sinh con khỏe mạnh.

• Coumadin sensitivity
• Warfarin response