Hội chứng mất đoạn 6pter-p24

Hội chứng mất đoạn 6pter-p24 là bệnh di truyền hiếm gặp. Ước tính tỉ lệ mắc bệnh khoảng 1/1.000.000 người trên toàn thế giới.

Đột biến mất đoạn trên cánh ngắn của nhiễm sắc thể 6 gây ra hội chứng mất đoạn 6pter-p24. Đoạn mất có kích thước khoảng 1,3 Mb; nó chứa gen FOXC1. Gen FOXC1 cung cấp hướng dẫn tạo ra yếu tố phiên mã quan trọng đối với giai đoạn phát triển phôi thai, yếu tố phiên mã này liên quan đến quá trình hình thành mắt và não. Mất đoạn gen FOXC1 dẫn đến một loạt các bất thường, bao gồm bất thường buồng trước mắt, hội chứng Axenfeld-Rieger loại 3 và dị tật Dandy-Walker.

Ngoài ra, đoạn mất cũng chứa gen GMDS—gen đóng góp đáng kể vào mức độ nghiêm trọng và biểu hiện đa dạng của hội chứng. Trong một số trường hợp, hội chứng này ảnh hưởng đến đường tín hiệu nội bào RAS-MAPK, vì vậy người bệnh có nhiều biểu hiện tương đồng với hội chứng Noonan. Tín hiệu nội bào RAS-MAPK rất quan trọng vì chúng tham gia quá trình điều hòa tăng sinh, biệt hóa, sinh tồn và phát triển tế bào.

Hội chứng mất đoạn 6pter-p24 được chẩn đoán dựa trên biểu hiện lâm sàng kết hợp với xét nghiệm di truyền. Các dấu hiệu lâm sàng phổ biến bao gồm chậm phát triển, giảm trương lực cơ, bất thường về mắt, tim và các dị tật bẩm sinh khác.

Các phương pháp xét nghiệm di truyền bao gồm:

• Kĩ thuật lai huỳnh quang tại chỗ (FISH)
• Lai so sánh dựa trên vi mảng (array CGH)
• Giải trình tự gen thế hệ mới (NGS)
• Nhuộm băng G nhiễm sắc thể

Trong một số trường hợp, bệnh nhân cần thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung như chụp cộng hưởng từ (MRI) não hoặc siêu âm tim. Chẩn đoán sớm rất quan trọng nhằm lập kế hoạch điều trị và chăm sóc.

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị hoàn toàn hội chứng mất đoạn 6pter-p24. Các liệu pháp chủ yếu nhằm giảm nhẹ triệu chứng và cải thiện chất lượng đời sống người bệnh. Can thiệp sớm rất quan trọng đối với hiệu quả điều trị. Trẻ mắc bệnh cần được theo dõi thường xuyên nhằm phát hiện và xử lí kịp thời các vấn đề tiềm ẩn.

Đối với tăng nhãn áp, bệnh nhân được khuyến nghị sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc tiến hành phẫu thuật nếu cần thiết. Các cơn động kinh được kiểm soát bằng thuốc chống động kinh. Trong trường hợp người bệnh suy giảm thính lực, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh sử dụng máy trợ thính.

Các vấn đề xương khớp được xử lí bằng nẹp chỉnh hình hoặc can thiệp phẫu thuật. Song song với đó, các liệu pháp hỗ trợ phát triển, cải thiện kĩ năng ăn uống và điều chỉnh hành vi rất quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Ngoài ra, tư vấn di truyền rất cần thiết đối với gia đình người bệnh.

Phần lớn các trường hợp mắc hội chứng mất đoạn 6pter-p24 di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường. Do đó, một bản sao của gen trong mỗi tế bào đủ để gây ra bệnh. Người bệnh thường được di truyền từ cha hoặc mẹ mắc bệnh. Một số ít trường hợp là do đột biến mới (denovo) xuất hiện trong quá trình hình thành tế bào sinh sản (trứng, tinh trùng) hoặc quá trình phát triển phôi sớm. Những trường hợp này không có tiền sử gia đình mắc bệnh.

Hội chứng mất đoạn 6pter-p24 di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, nếu cha hoặc mẹ mắc bệnh, con sinh ra sẽ có 50% khả năng di truyền bệnh. Do đó, để bảo đảm 100% khả năng con không bị bệnh, cha mẹ có thể chọn phương pháp thụ tinh nhân tạo IVF và sàng lọc phôi PGS/PGD. Các thành viên trong gia đình nên khám sức khỏe và tầm soát bệnh định kì nếu có thành viên mắc bệnh. Các cặp vợ chồng trước khi mang thai cần tư vấn và xét nghiệm di truyền đảm bảo sinh con khỏe mạnh.

• 6p subtelomeric deletion syndrome
• 6p25 microdeletion syndrome
• chromosome 6pter-p24 deletion syndrome
• chromosome 6pter-p24 deletion syndrome, isolated cases
• distal deletion 6p
• distal monosomy 6p
• distal monosomy type 6p
• monosomy 6p25